η σύγχρονη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας

(Αλεξάνδρεια) Η σύγχρονη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας αναμφίβολα συνιστά ένα από τα πιο αξιοπρόσεκτα μνημεία της πόλης, που έχει πετύχει να συνδυάσει την αίγλη του αρχαίου (άραγε θα μιλούσε κανείς για τη σύγχρονη βιβλιοθήκη αν δεν είχε υπάρξει η αρχαία βιβλιοθήκη; Μα τι λέω; Ούτε καν θα υπήρχε η σύγχρονη!) με θέλγητρα του σύγχρονου. Όπως θα προσπαθήσω να δείξω στο παρόν κείμενο, η βιβλιοθήκη είναι πολύ περισσότερα. Το παρόν κείμενο δεν είναι τουριστική ανάρτηση, αλλά αποτελεί προϊόν της εμπειρίας χρήσης της βιβλιοθήκης.

Τα εγκαίνια της βιβλιοθήκης έγιναν το 2002. Η πολυεθνική ομάδα ενός νορβηγικού αρχιτεκτονικού γραφείου είχε κερδίσει το διαγωνισμό της UNESCO για τα σχέδια της σύγχρονης βιβλιοθήκης. Η κατασκευή διήρκησε 6 χρόνια και περατώθηκε με διεθνής δωρεές.

Η κατασκευή της βιβλιοθήκης συνδυάζει τη λειτουργικότητα και τον συμβολισμό.

βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας_μακέτα

Μακέτα του συγκροτήματος της βιβλιοθήκης: Η βιβλιοθήκη έχει σχήμα διαγώνιου δίσκου, επιτρέποντας το μέγιστο δυνατό φωτισμό του αναγνωστηρίου. Συμβολίζει τον αναδυόμενο ήλιο της παγκόσμιας γνώσης. Η μαύρη σφαίρα που διακρίνεται στεγάζει το πλανητάριο και το μουσείο φυσικής ιστορίας και συμβολίζει τη γη. Μια γέφυρα, που είναι απολύτως διακοσμητική, ενώνει το Πανεπιστήμιο της Αλεξάνδρειας, που βρίσκεται ακριβώς από πίσω, με τη γη, συμβολίζοντας τη μετάδοση της γνώσης. Το λευκό κτίριο είναι το συνεδριακό κέντρο που χτίστηκε από έναν αιγύπτιο αρχιτέκτονα πριν το υπόλοιπο συγκρότημα. Προσπαθεί να συνδυάσει στοιχεία της αρχαίας αρχιτεκτονικής (σαρκοφάγοι στην οροφή, ημιτελείς πυραμίδες και κολόνες που καταλήγουν σε σχήμα λωτού) με μια γυάλινη επιφάνεια που συμβολίζει, λέει το σύγχρονο.

Την τελευταία φορά που είχα επισκεφτεί την Αίγυπτο (το 2008-9) η εξωτερική όψη της βιβλιοθήκης και η σχέση της με τον περιβάλλοντα χώρο ήταν εντελώς διαφορετική. Τότε μπορούσες να μπεις ελεύθερα στον υπαίθριο χώρο της βιβλιοθήκης από τον παριαλιακό. Πλέον τείχος, κιγκλιδώματα, μπάτσοι και στρατός τη χωρίζουν από το δρόμο. Τότε ο χώρος μπροστά στη βιβλιοθήκη ήταν γεμάτος νερό και ο αναδυόμενος ηλιακός δίσκος έβγαινε από τη θάλασσα. Από ό,τι έμαθα, τα γραφεία που ήταν κάτω από το νερό έσταζαν και αναγκαστικά μειώθηκαν οι συμβολισμοί.

ο εξωτερικός χώρος της βιβλιοθήκης από την ιστοσελίδα της. Έτσι τον είχα δει το 2008

ο εξωτερικός χώρος της βιβλιοθήκης από την ιστοσελίδα της. Έτσι τον είχα δει το 2008

εντελώς τυχαία από την ίδια γωνία, ο ίδιος χώρος προχτές

εντελώς τυχαία από την ίδια γωνία, ο ίδιος χώρος προχτές

Η βιβλιοθήκη αποτελεί υψηλού βαθμού στρατιωτικοποιημένη ζώνη, μεταδίδοντας στο μέσο Αιγύπτιο το αίσθημα της ασφάλειας που παρέχει το κράτος από την τρομοκρατία. Μπάρες παντού που απαγορεύουν την πρόσβαση στο κτίριο εκτός από μια είσοδο, οπλισμένοι μπάτσοι (με μεγάλα όπλα, όχι τσέπης), ενώ ενίοτε στο πλάι είναι σταθμευμένα και τεθωρακισμένα οχήματα. Οι τσάντες πρέπει να αφεθούν σε θυρίδες, αφότου περάσουν από μηχάνημα ακτινών. Δεν επιτρέπεται να υπάρχει μέσα φαγητό, πράγμα που καθιστά τη βιβλιοθήκη μια ιδιαίτερα ακριβή συνήθεια, καθώς οι επίδοξοι μελετητές πρέπει να αγοράζουν τα πάντα απ’ έξω. Δεν επιτρέπεται επίσης να μένουν ηλεκτρονικές συσκευές μέσα στις τσάντες, αλλά αν έχεις λάπτοπ μπορείς να μπεις μέσα με την τσάντα σου. Ο χώρος των θυρίδων παρακολουθείται από κλειστό κύκλωμα και οι υπάλληλοι ζορίζονται να κάνουν οποιαδήποτε παρατυπία («δώσε μου λίγο την τσάντα να πάρω ένα τετράδιο που ξέχασα και να στην ξαναδώσω χωρίς να πάω στη θυρίδα παράδοσης») γιατί παρακολουθούνται.

Η βιβλιοθήκη είναι κομμάτι των κρατικών αγοραπωλησιών θέσεων: ο διευθυντής της βιβλιοθήκης διορίζεται από τον ίδιο τον πρόεδρο της Αιγύπτου.

φωτο από το σάιτ της βιβλιοθήκης, όταν το μπροστά κομμάτι είχε νερό.

φωτο από το σάιτ της βιβλιοθήκης, όταν το μπροστά κομμάτι είχε νερό.

Το εισιτήριο για τη βιβλιοθήκη είναι 7 ευρώ για τους ξένους (έχει έκπτωση για τους φοιτητές), 50 λεπτά (5 λίρες) για τους Αιγύπτιους και 2 λίρες (20 λεπτά) για τους αιγύπτιους φοιτητές. Εγώ έβγαλα μια ετήσια κάρτα 12 ευρώ ως ξένη φοιτήτρια, που είχε 50% έκπτωση από την κανονική. Η αντίστοιχη για τους Αιγύπτιους είναι 7 ευρώ και 3,5.

η άλλη πλευρά του συνεδριακού κέντρου που φυλάται από στρατό. Ενίοτε υπάρχουν εδώ παρκαρισμένα ευφάνταστα τεθωρακισμένα οχήματα

η άλλη πλευρά του συνεδριακού κέντρου που φυλάσσεται από στρατό. Ενίοτε υπάρχουν εδώ παρκαρισμένα ευφάνταστα τεθωρακισμένα οχήματα. Κάγκελα παντού.

Για να μπεις στη βιβλιοθήκη περνάς από τέσσερις ελέγχους. Σε ρωτάνε πού πας στην είσοδο του υπαίθριου χώρου. Πρέπει να δείξεις εισιτήριο και να δώσεις αναφορά τι έχεις στην τσάντα σου στην είσοδο του κτιρίου. Περνάς τη τσάντα σου από ακτίνες και περνάς κι εσύ ο ίδιος/α από ακτίνες (έχουν και αυτό το μηχάνημα που ανιχνεύει μέταλλα, αλλά συνήθως το χρησιμοποιούν μόνο στους άντρες) και τέλος δείχνεις το εισιτήριό σου για να μπεις στο αναγνωστήριο, όπου η μπάρα ανοίγει με επίδειξη εισιτηρίου.

αυτές τις μέρες είναι το διεθνές θερινό φεστιβάλ και υπάρχουν υπαίθριες συναυλίες. Για το λόγο αυτό τοποθετείται το απόγευμα μηχάνημα που ελέγχει τσάντες και κόσμο.

αυτές τις μέρες είναι το διεθνές θερινό φεστιβάλ και υπάρχουν υπαίθριες συναυλίες. Για το λόγο αυτό τοποθετείται το απόγευμα μηχάνημα που ελέγχει τσάντες και κόσμο. Πίσω, ένα από τα κτίρια του πανεπιστημίου της Αλεξάνδρειας.

η βιβλιοθήκη έχει ωράριο 11:00-19:00. Ο υπαίθριος χώρος λίγο πριν το κλείσιμο. Συχνά πυκνά ιδιωτικοί μπάτσοι που θα ήθελαν να είναι μπάτσοι πηγαίνουν και σηκώνουν τον κόσμο που κάθεται πολύ ώρα στα παγκάκια (που είναι λίγα), τον κόσμο που κάθεται κάτω στις σκιές και τα παιδιά που παίζουν.

η βιβλιοθήκη έχει ωράριο 11:00-19:00. Ο υπαίθριος χώρος λίγο πριν το κλείσιμο. Συχνά πυκνά ιδιωτικοί μπάτσοι που θα ήθελαν να είναι μπάτσοι πηγαίνουν και σηκώνουν τον κόσμο που κάθεται πολλή ώρα στα παγκάκια (που είναι λίγα), τον κόσμο που κάθεται κάτω στις σκιές και τα παιδιά που παίζουν. Τα τεράστια πλακάτ τυπώνονται στο τυπογραφείο της βιβλιοθήκης. Το τσουτσούνι που φαίνεται στη μέση είναι προτομή του Μεγάλου Αλεξάνδρου που έχει κάνει δωρεά το ελληνικό κράτος επί των ημερών κάποιου υπουργού που η ιστορία σίγουρα θα ξεχάσει. Η γέφυρα που φαίνεται πίσω είναι αυτή που ενώνει το πανεπιστήμιο με το πλανητάριο κι έχει αποκλειστικά διακοσμητικο-συμβολικό στόχο. Α! στηρίζει και τα πλακάτ.

Ο εξωτερικός τείχος της βιβλιοθήκης καλύπτεται από 4200 σύμβολα και γράμματα από 120 αρχαίες και σύγχρονες γλώσσες

Ο εξωτερικός τείχος της βιβλιοθήκης καλύπτεται από 4200 σύμβολα και γράμματα από 120 αρχαίες και σύγχρονες γλώσσες.

το πρώτο τσεκ πόιντ

το πρώτο τσεκ πόιντ με λεπτομέρεια οπλισμένου μπάτσου. Κάγκελα παντού

το αναγνωστήριο είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό. Έφτά όροφοι που μπορείς να τους δεις όλους γυρίζοντας το κεφάλι. Το πράσινο και το μπλε φως της οροφής είναι για ξεκούραση του ματιού και συμβολίζουν τη θάλασσα και τη γη

το αναγνωστήριο είναι εξαιρετικά εντυπωσιακό. Έφτά όροφοι που μπορείς να τους δεις όλους γυρίζοντας το κεφάλι. Το πράσινο και το μπλε φως της οροφής είναι για ξεκούραση του ματιού και συμβολίζει τη θάλασσα και τη γη. Περίπου στο μέσο τέρμα αριστερά στη φωγραφία βλέπετε την πλατφόρμα που προορίζεται για τα γκρουπ η οποία είναι προστατευμένη με πλεξικλάς για να κόβει τον ήχο της ξενάγησης. Από κάτω εκτίθενται τα πρώτα τυπογραφικά μηχανήματα της Αιγύπτου, από την εποχή του Μωχάμετ Άλη.

Τα σκέπαστρα των παραθύρων συμβολίζουν λέει βλεφαρίδες ματιού και επιτρέπουν τη μέγιστη δυνατή είσοδο φωτός αλλά όχι ήλιου που θα ενοχλούσε τους αναγνώστες. Ο τοίχος στο βάθος έχει ανοίγματα για απορρόφηση του θορύβου που συμβολίζουν επίσης τις θήκες των ρολών της αρχαίας βιβλιοθήκης

Τα σκέπαστρα των παραθύρων συμβολίζουν λέει βλεφαρίδες ματιού και επιτρέπουν τη μέγιστη δυνατή είσοδο φωτός αλλά όχι ήλιου που θα ενοχλούσε τους αναγνώστες. Ο τοίχος στο βάθος έχει ανοίγματα για απορρόφηση του θορύβου που συμβολίζουν επίσης τις θήκες των ρολών της αρχαίας βιβλιοθήκης. Η κολόνες καταλήγουν σε σχήμα λωτού.

Η βιβλιοθήκη μπορεί να έχει χωρητικότητα 5 εκατομμυρίων τόμων. Προς το παρόν διαθέτει 2 εκατομμύρια. Καθώς ένα σημαντικό κομμάτι προέρχεται από δωρεές είναι πραγματικά δύσκολο να κάνεις έρευνα στη βιβλιοθήκη. Δεν διαθέτει βασικά περιοδικά αραβικής ιστορίας, ας πούμε, ούτε βασική βιβλιογραφία ή ειδίκευση σε κάποιο τομέα, ούτε παλιές εφημερίδες. Παράλληλα δεν επιτρέπεται να φέρεις οποιοδήποτε δικό σου βιβλίο, περιοδικό ή εφημερίδα. Μόνο σημειώσεις και φωτοτυπίες. Ευτυχώς το νερό επιτρέπεται.

Το περίφημο πρότζεκτ «1 εκατομμύριο ψηφιοποιημένα βιβλία» διατίθεται online με πρόσβαση μόνο στο 5% των πρώτων σελίδων. Πρόσβαση στο πλήρες βιβλίο υπάρχει μόνο από τους υπολογιστές της βιβλιοθήκης (όχι από το δίκτυο της βιβλιοθήκης με δικό σου υπολογιστή) στους οποίους έχεις δικαίωμα 1 ώρα με το εισιτήριό σου (μπορείς να το ανανεώσεις άντε άλλες δυο φορές). Οπότε βιβλία που υπάρχουν ψηφιοποιημένα αναγκάστηκα να τα φωτοτυπήσω στα δύο φωτοτυπάδικα της βιβλιοθήκης, καθώς δεν υπάρχει άλλη λύση (ακόμη και για βιβλία που πλέον δεν έχουν κοπιράιτ). Στα φωτοτυπάδικα (10 γρόσια η φωτοτυπία) μπορείς να φωτοτυπήσεις το 20%, οπότε μου έπαιρνε 3 μέρες το βιβλίο (έχει δύο φωτοτυπάδικα, όπως είπα).

αίθουσα σεμιναρίων σε σχήμα καραβιού

αίθουσα σεμιναρίων σε σχήμα καραβιού

Η βιβλιοθήκη διαθέτει διάφορες γκατζετιές, μια από τις οποίες είναι το συγκεκριμένο φωτοτυπικό μηχάνημα. Μπορεί να φωτοτυπήσει ολόκληρο βιβλίο 500 σελίδωβ, να το δέσει και να του βάλει εξώφυλλο μέσα σε 3 λεπτά. Δεν είναι διαθέσιμο στο κοινό, φυσικά

Η βιβλιοθήκη διαθέτει διάφορες γκατζετιές, μια από τις οποίες είναι το συγκεκριμένο φωτοτυπικό μηχάνημα. Μπορεί να φωτοτυπήσει ολόκληρο βιβλίο 500 σελίδων, να το δέσει και να του βάλει εξώφυλλο μέσα σε 3 λεπτά! Οι κοινοί θνητοί βγάζουν οποιοδήποτε βιβλίο (ακόμη και 60 σελίδων χωρίς κοπιράιτ) σε 3 μέρες.

Η βιβλιοθήκη διαθέτει 4 μουσεία. Ένα από αυτά είναι το μουσείο με τα προσωπικά αντικείμενα του Σαντάτ, που δεν ξέρω για ποιο γαμημένο λόγο αναφέρουν στις ξεναγήσεις ότι διαθέτει την οδοντόβουρτσα και τον καπνό που χρησιμοποιούσε. Διαθέτει μουσείο αρχαιοτήτων με τα ευρύματα κατά την οικοδόμηση της βιβλιοθήκης, καθώς και χειρογράφων, για τα οποία υπάρχει ξεχωριστό εισιτήριο. Επίσης διαθέτει μουσείο απεικονίσεων της Αλεξάνδρειας κι ενός αιγύπτιου σκηνοθέτη που δεν θυμάμαι το όνομα.

Η πύλη που βλέπεται είναι η συμβολική είσοδος στη δωρεά της εθνικής βιβλιοθήκης της Γαλλίας στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας που συνίσταται σε 200 χιλιάδες γαλλόφωνους τόμους, η μεγαλύτερη λέει δωρεά που έχει γίνει ποτέ από ένα ίδρυμα σε ένα άλλο. Συνιστά την 6η μεγαλύτερη γαλλόφωνη βιβλιοθήκη στον κόσμο. Πείτε ό,τι θέλετε, αλλά εμένα καθόλου δεν μ' αρέσουν όλ' αυτά...

Η πύλη που βλέπετε είναι η συμβολική είσοδος στη δωρεά της εθνικής βιβλιοθήκης της Γαλλίας στη βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας που συνίσταται σε 200 χιλιάδες γαλλόφωνους τόμους, η μεγαλύτερη λέει δωρεά που έχει γίνει ποτέ από ένα ίδρυμα σε ένα άλλο. Συνιστά την 6η μεγαλύτερη γαλλόφωνη βιβλιοθήκη στον κόσμο. Πείτε ό,τι θέλετε, αλλά εμένα καθόλου δεν μ’ αρέσουν αυτά…

Πίσω από τους τοίχους του ορατού για τους επισκέπτες κομματιού, υπάρχει ένας ολόκληρος άλλος κόσμος, καθώς η βιβλιοθήκη διαθέτει 11 ινστιτούτα με μερικές χιλιάδες εργαζόμενους. Η βιβλιοθήκη έχει επίσης αίθουσες προβολών και σεμιναρίων, ενώ το συνεδριακό κέντρο απέναντι διαθέτει αρκετά θέατρα διαφορετικών μεγεθών. Η βιβλιοθήκη έχει δική της συμφωνική ορχήστρα και χορωδία και διοργανώνει σχεδόν καθημερινά συναυλίες και θέατρα, αρκετά βέβαια από τα οποία είναι απαγορευμένα για φτωχά πορτοφόλια. Υπάρχουν όμως και εκδηλώσεις με 5 λίρες (50 λεπτά).

Κάποια από τα πολύ αξιόλογα πρότζεκτ που είναι προσβάσιμα από την ιστοσελίδα της βιβλιοθήκης είναι η ψηφιοποίηση της «Περιγραφής της Αιγύπτου«, ενός μνημειώδους έργου που αποτύπωνε τις εργασίες επιστημόνων και ζωγράφων που συνόδευαν την εκστρατεία του Ναπολέοντα. Η ανάλυση της ψηφιοποίησης μπορεί να μεγενθύνει τις εικόνες στο άπειρο. Ένα άλλο είναι το «Global Egyptian Museum» που συνιστά ψηφιακή συγκέντρωση των θησαυρών της Αιγύπτου που βρίσκονται σε διάφορα σημεία του πλανήτη (παραπέμπω στην αγγλική εκδοχή, αλλά το σάιτ έχει κι άλλες γλώσσες). Κι άλλα διάφορα που μπορείτε να τα δείτε κάτω από τον τίτλο «You can also browse»/ «Vous pouvez également consulter». Η ιστοσελίδα είναι γραμμένη στις επίσημες γλώσσες της βιβλιοθήκης: αραβικά, αγγλικά, γαλλικά.

Πολύς φοιτητόκοσμος μπαίνει στη βιβλιοθήκη για να μπει στο διαδίκτυο, καθώς είναι φτηνότερο από το να πας σε ιντερνετάδικο ή να κάτσεις σ’ ένα καφενείο με wifi (πλέον και τα πιο τελειωμένα καφενεία έχουν wifi) και να πάρεις ένα τσάι για να μπεις στο διαδίκτυο (3 λίρες το τσάι, 2 λίρες η είσοδος στη βιβλιοθήκη). Επίσης η βιβλιοθήκη είναι τόπος συνάντησης ομάδων εργασίας, που φέρνουν τα λάπτοπ τους και τις σημειώσεις τους και δουλεύουν εκεί. Η μεγαλόφωνες συνεννοήσεις είναι ο κανόνας, αλλά το να μιλάς στο τηλέφωνο απαγορεύεται με πρόστιμο 10 λίρες. Είδα αρκετό νεαρόκόσμο που απλά μπαίνει και κάθεται σε παρεάκια χωρίς να διαβάζει απολύτως τίποτα.

Δεδομένων όλων το παραπάνω, θα τολμούσα να πω ότι οι βασικότερες λειτουργίες της σύγχρονης βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας δεν είναι το διάβασμα και η έρευνα. Είναι ένας χώρος εμπέδωσης του δόγματος της ασφάλειας, είναι μια τουριστική ατραξιόν (πιθανότατα είναι το πιο προσοδοφόρο τουριστικό μνημείο της πόλης) και είναι κι ένας ευχάριστος και φτηνός χώρος κοινωνικοποίησης της νεολαίας (τσεκάρισμα ίντερνετ και κουβεντούλα).

Advertisements
Published in: on Αύγουστος 30, 2016 at 14:32  Σχολιάστε  
Tags:

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2016/08/30/%ce%b7-%cf%83%cf%8d%ce%b3%cf%87%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%b7-%ce%b2%ce%b9%ce%b2%ce%bb%ce%b9%ce%bf%ce%b8%ce%ae%ce%ba%ce%b7-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%b1%ce%bb%ce%b5%ce%be%ce%ac%ce%bd%ce%b4%cf%81%ce%b5%ce%b9/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: