αιγυπτιακή νεολαία: όνειρα και αδιέξοδα

(Αλεξάνδρεια) Ο Μοχάμμεντ δεν είναι άτομο. Είναι μια συλλογική βιογραφία: της μικροαστικής ανδρικής νεολαίας των αιγυπτιακών πόλεων.

Ο Μοχάμμεντ είναι γύρω στα 23-5. Έχει τελειώσει πανεπιστήμιο και μιλάει αγγλικά, αλλά δεν μπορεί να βρει δουλειά της προκοπής. 1000 λίρες χωρίς ασφάλεια. Ή 40 λίρες μεροκάματο. Μην κάνεις τη μετατροπή. Είναι πολύ λίγα. 10ωρη δουλειά στην καλύτερη για να ζεις με την οικογένειά σου.

Το έχει κάνει φυσικά: έχει δουλέψει στην υπηρεσία πελατών της Vodafone Αγγλίας (ναι! είναι στην Αίγυπτο), στα McDonalds (να σημειωθεί ότι αυτού του είδους οι τζανκ φουντ αλυσίδες στον Γ΄ κόσμο είναι ακριβές: τα σκουπίδια που τρώει η εργατιά στις δυτικές πόλεις τα ταΐζουν στους μεσοαστούς στον Γ΄ Κόσμο. Τα McDonalds είναι ινν), σε πολυκαταστήματα με δυο και τρία παραρτήματα, σε χόστελς. Ίσως και να το κάνει ακόμη. Φυσικά μ’ αυτά τα λεφτά, η εταιρεία στην οποία δουλεύει δεν μπορεί να απαιτεί καμιά σοβαρή επίδοση, ούτε και να είναι στην ώρα του. Ο Μοχάμμεντ είναι αναλώσιμος. Το ξέρει κι ο ίδιος, το ξέρει κι η εταιρεία.

Ο Μοχάμμεντ έχει μάθει ν’ απαξιώνει τ’ αραβικά και ν’ αγαπάει τ’ αγγλικά. Τα αγγλικά μπορούν να γίνουν διαβατήριο για κάτι καλύτερο, τ’ αραβικά όχι. Τα αγγλικά είναι δείγμα ανώτερου μορφωτικού επιπέδου και τάξης, τ’ αραβικά ποιος τα κλάνει.

Ο Μοχάμμεντ θέλει να παντρευτεί αλλά δεν μπορεί. Πώς να συγκεντρώσει τα φράγκα που χρειάζονται για το γάμο; Πώς ν’ αγοράσει σπίτι που είναι αρμοδιότητα του γαμπρού; Επιπλέον ο Μοχάμμεντ θέλει να παντρευτεί ξένη: εκείνες είναι καλύτερες, δεν είναι σαν τις Αιγύπτιες. Ξέρουν πώς να συμπεριφερθούν σ’ έναν άντρα. Δεν θέλουν μόνο σπίτια και λούσα. Ο Μοχάμμεντ βλέπει γιάνκικες ταινίες και νομίζει πως είναι η ζωή.

Ο Μοχάμμεντ δεν είναι οργανωμένος πολιτικά ούτε διαβασμένος: η πολιτική του ανάλυση γεννήθηκε από το βίωμά του. Κατέβηκε στο δρόμο το Γενάρη του 2011 κρυφά απ’ τους γονείς του, ξανακατέβηκε το Γενάρη του 2013. Έχει φίλους και γνωστούς που σκοτώθηκαν, άλλους που φυλακίστηκαν, άλλους που τραυματίστηκαν. Έχει και ο ίδιος ένα σημάδι από σφαίρα. Την έβγαλε φτηνά: την έφαγε στο πόδι.

Ο Μοχάμμεντ ζει από τύχη, ακούει κι απ’ τα δύο αυτιά του από τύχη, βλέπει κι απ’ τα δυο του μάτια από τύχη, έχει δυο πόδια και δυο χέρια από τύχη, δεν είναι φυλακή από τύχη.

Ο Μοχάμμεντ μισεί τους μπάτσους και το στρατό. Αυτοί σκότωσαν και τραυμάτισαν τους φίλους του. Τους είδε με τα μάτια του. Τους πέταξε πέτρες, ήταν εκεί όταν καίγονταν τα περιπολικά. Η Αίγυπτος δεν είχε ποτέ κάτι άλλο από στρατιωτικές κυβερνήσεις. Ένα σύντομο διάλειμμα έγινε μόνο: στην κυβέρνηση του Μόρσι.

Εκείνη χρονιά, λέει ο Μοχάμμεντ, ήταν διαφορετική. Αν ο Μοχάμμεντ είναι διαβασμένος, θα σου πει ότι κανένας εξισλαμισμός του κράτους δεν έλαβε χώρα. Αν ο Μοχάμμεντ είναι διαβασμένος θα σου πει ότι η Μουσουλμανική Αδελφότητα δεν είχε το μηχανισμό να επιβάλει δραστικές αλλαγές, ότι αντίθετα ο κρατικός μηχανισμός και τα ΜΜΕ ήταν εναντίον της. Αν ο Μοχάμμεντ ξέρει, μπορεί ακόμη και να σου πει ότι οργανώνονταν γκέι πάρτι την περίοδο του ραμαζανιού εκείνης της χρονιάς, ότι ο κόσμος έπινε και έτρωγε παντού, ότι ήταν ελεύθερος. Ποιος ξέρει, θα σου πει, αν έμεναν ακόμη λίγα χρόνια μπορεί και να αποκτούσαν μηχανισμό που να μπορούσε να επιβάλει άλλα πράγματα. Αλλά δεν θα το μάθουμε.

Ο Μοχάμμεντ θα σου πει για τη σφαγή στην πλατεία Ράμπαα, όταν μπάτσοι και στρατός σκότωσαν 1000 άτομα της  Μουσουλμανικής Αδελφότητας και τραυμάτισαν άλλες τέσσερις χιλιάδες (μ’ αυτόν και άλλους τρόπους ξανανέβηκε ο στρατός στην εξουσία). Δεν είναι τρομοκράτες, θα σου πει. Είναι κομμάτι του λαού.

Ο Μοχάμμεντ απεχθάνεται την κυβέρνηση. Δεν υπάρχει δημοκρατία στην Αίγυπτο. Ενώ στην Ευρώπη, θα σου πει, τα πράγματα είναι αλλιώς. Ο Μοχάμμεντ έχει φάει το παραμύθι που πουλάει η Ευρώπη και οι ΗΠΑ για κατανάλωση στο εσωτερικό τους και για εξαγωγή.

Ο Μοχάμμεντ έχει κατάθλιψη. Παίρνει αγωγή. Είναι σε αδιέξοδο.

Θέλει να φύγει αλλά δεν μπορεί. Θέλει να πάει στην πολιτισμένη Ευρώπη αλλά δεν μπορεί. Καμία χώρα δεν του δίνει βίζα και είναι δύσκολο να βγάλει διαβατήριο. Πρέπει να έχει ένα αστρονομικό ποσό στην τράπεζα (διαδίδεται ότι είναι 25.000 λίρες: 25 μήνες δουλειά δηλαδή), να έχει ιδιοκτησία, να έχει σταθερή δουλειά. Ο Μοχάμμεντ έχει φάει το μύθο ότι μια από τις παραμέτρους της ελευθερίας είναι η ελευθερία στη μετακίνηση. Ο Μοχάμμεντ είναι φυλακισμένος.

Ο Μοχάμμεντ δυσκολεύεται να πιστέψει ότι η πολιτισμένη Δύση στηρίζει το καθεστώς που είναι αιτία της μιζέρια του. Δυσκολεύεται να πιστέψει ότι ο εκεί πολιτισμένος κόσμος είναι ρατσιστές εναντίον του.

Ο Μοχάμμεντ έχει στραφεί στη θρησκεία. Προσεύχεται κάθε μέρα, θέλει να πάει προσκύνημα στη Μέκκα. Ελπίζει ότι ο θεός θα του δώσει τη λύση ή τουλάχιστον την ελπίδα που χρειάζεται για να σηκωθεί απ’ το κρεβάτι του.

Ο Μοχάμμεντ πίστευε στο θεό, αλλά δεν πιστεύει πια. Κανείς θεός δεν θα επέτρεπε αυτό που γίνεται.

Ο Μοχάμμεντ συναντά στο διάβα του κάθε μέρα δεκάδες μπάτσους και στρατό, 3-4 τεθωρακισμένα, 3-4 περιπολικά. Ανάλογα με το πού μένει ή πού πρέπει να πάει, μπορεί να πρέπει να περάσει διάφορα μπλόκα στο δρόμο ή για να μπει σε υπηρεσίες. Η κυβέρνησή του τον θεωρεί ύποπτο. Του λένε πως όλα αυτά τα μέτρα είναι για την τρομοκρατία, αλλά ο Μοχάμμεντ ξέρει ότι δεν στοχεύουν παρά αυτόν.

Ο Μοχάμμεντ κάθεται ώρες σ’ τραπέζι στο καφενείο, γύρω από ένα τσάι [ή μάλλον γύρω από το άδειο τραπέζι, γιατί με το που τελειώσει κάτι το μαζεύουν], με ένα ναργιλέ, ή χωρίς να παραγγείλει τίποτα. Άλλες φορές κάθεται στην προκυμαία της Αλεξάνδρειας. Στην καλύτερη θα πάρει μια λίρα σποράκια από κάποιον πλανόδιο.

Ο Μοχάμμεντ ξέρει ότι είναι πολίτης β΄ κατηγορίας στη χώρα του. Βλέπει τους ξένους που έρχονται κι εκείνος δεν μπορεί να πάει πουθενά. Τους βλέπει που μπαίνουν σε ξενοδοχεία που εκείνος δεν μπορεί να μπει [υπάρχει απαγόρευση διαμονής σε ξενοδοχείο της πόλης που γράφει η ταυτότητά του]. Τους βλέπει να κάθονται σ’ εστιατόρια που εκείνος δεν μπορεί να καθίσει. Να μπαίνουν σε λέσχες που του είναι απαγορευμένες. Έχει μπει στα σπίτια τους εδώ στην Αίγυπτο και δεν έχουν σχέση με το δικό του, οι γειτονιές τους δεν έχουν σχέση με τη δική του.

Ο Μοχάμμεντ ακούει για την ένδοξη εποχή της Αλεξάνδρειας, όταν ήταν οι ξένοι εδώ. Έφυγαν οι ξένοι και τη θέση τους πήραν χωριάτες που κατέστρεψαν την πόλη.

Ανεβαίνουμε με τον Μοχάμμεντ και μια άλλη φίλη σ’ ένα εμπορικό κέντρο για να πάει η φίλη στην τουαλέτα. Στην είσοδο ψάχνουν το Μοχάμμεντ, ψάχνουν τη φίλη, κι εμένα μ’ αφήνουν να περάσω. Ο Μοχάμμεντ και η φίλη δεν είναι λευκοί, εγώ είμαι. Δεν φταίω και δεν φταίνε. Θα ήταν όμως πιο εύκολη η ζωή τους αν ήταν λευκοί. Ή αν δεν ήταν Αιγύπτιοι.

——————

Θα ήθελα να σας πω και για την Αΐσα, αλλά την Αΐσα δεν την ξέρω. Τη βλέπω παντού αλλά δεν ξέρω πολλά γι’ αυτήν… Όχι επειδή δεν έχω φίλες, αλλά γιατί δεν μπορώ να βγάλω μια συλλογική βιογραφία απ’ αυτές. Οπότε αναγκαστικά θα αρκεστείτε στον Μοχάμμεντ.

Υπό τους ήχους των κηρυγμάτων της Παρασκευής,

σας χαιρετώ

Υ.Γ. Από τον Ιούλιο τα κηρύγματα της προσευχής άρχισαν να γράφονται από το Υπουργείο Βακουφιών και οι ιμάμηδες τα κατεβάζουν απ’ το ίντερνετ. Αρχικά η σκέψη της κυβέρνησης ήταν να είναι υποχρεωτική η ανάγνωση, αλλά τελικά υποχώρησε. Προηγουμένως το υπουργείο είχε προτεινόμενα θέματα, η ανάπτυξη των οποίων αφηνόταν στους ιμάμηδες. Η απόφαση για προγραμμένα κηρύγματα υποτίθεται, σύμφωνα με το υπουργείο, ότι διασφαλίζουν την ποιότητά τους. Για όσους δεν έχουν βρεθεί σε μουσουλμανική περιοχή, έτσι για να σας μεταφέρω κλίμα, αυτή τη στιγμή η πόλη βουΐζει (εγώ βέβαια έχω την τιμή να έχω ένα μεγάφωνο στην απέναντι πολυκατοικία από το τζαμί της γειτονιάς, που είναι μικρό στο μάτι αλλά μεγάλο στο ηχητικό σύστημα).

Advertisements
Published in: on Αύγουστος 5, 2016 at 13:37  Σχολιάστε  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2016/08/05/%ce%b1%ce%b9%ce%b3%cf%85%cf%80%cf%84%ce%b9%ce%b1%ce%ba%ce%ae-%ce%bd%ce%b5%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%af%ce%b1-%cf%8c%ce%bd%ce%b5%ce%b9%cf%81%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%ce%b4%ce%b9%ce%ad%ce%be%ce%bf/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: