η επέτειος της καταστροφής της Σμύρνης… στη Σμύρνη

(Παλαιά Φώκαια) Η Παλαιά Φώκαια θα μπορούσε κάλλιστα να είναι στην Πελοπόννησο ή στην Κρήτη. Ακριβώς όπως είναι, χωρίς ν’ αλλάξεις τίποτα. Με τον κάμπο, τα σπίτια και τους ανθρώπους της. Οι λόφοι γύρω είναι γεμάτοι με ελαιόδεντρα, τα κτήματα παράγουν τα ίδια πράγματα, στις γλάστρες φυτρώνουν με την ίδια φροντίδα τα ίδια λουλούδια, στους δρόμους περιφέρονται οι ίδιοι σκύλοι και οι ίδιες γάτες και με τον ίδιο τρόπο τα φροντίζει (ή δεν τα φροντίζει) ο κόσμος (το λέω γιατί στην Αίγυπτο και την Υεμένη, εν μέρει και στο Μεξικό, η σχέση ήταν πολύ διαφορετική). Ο κόσμος πίνει καφέ με τον ίδιο τρόπο κάτω από τις ίδιες πέργκολες (προτιμούν το τσάι Κεϋλάνης, που το πίνουν όπως τον καφέ), φορώντας τα ίδια ρούχα, έχοντας τις ίδιες κοιλιές, τους ίδιους κώλους, τα ίδια βαμμένα μαλλιά, τις ίδιες καράφλες, τις ίδιες βερμούδες και τα ίδια σορτσάκια. Κάθονται γύρω από τα ίδια τραπέζια, κάνουν παρεάκι με τον ίδιο τρόπο και λένε να ίδια αστεία. Και, προφανώς, τις ακτές τις βρέχει η ίδια, μα ακριβώς ίδια, θάλασσα.

Βρίσκομαι λοιπόν σ’ ένα περιβάλλον που μου είναι εξαιρετικά οικείο από τη μια, αλλά κι εξαιρετικά ξένο από την άλλη. Γιατί δεν βρίσκομαι μόνο στην άλλη πλευρά του Αιγαίου: βρίσκομαι στην άλλη πλευρά της ιστορίας. Η σωτηρία μου καταστροφή σου· το δίκαιό μου αδικία σου· το προφανές μου παράλογό σου. Έχοντας λοιπόν αυτά κατά νου, στις 9 του Σεπτέμβρη βρέθηκα στη Σμύρνη για να παρακολουθήσω το κλείσιμο της 91ης επετείου απελευθέρωσης της πόλης. Τα Ελευθέρια της Σμύρνης. Την ημερομηνία γέννησής της. Ή αλλιώς, την καταστροφή της Σμύρνης.

λίγες από τις πολλές φωτογραφίες που θα μπορούσα να βγάλω. Είναι πολλά και παντού

Στις 20 μέρες που έμεινα στη Σμύρνη κατέληξα ότι είναι η πιο άσχημη πόλη που έχω δει. Η καταστροφή της Σμύρνης δεν ήρθε με τη φωτιά και με τον πόλεμο. Ήρθε με την ανάπτυξη. Το πιο υποβλητικό στοιχείο της πόλης είναι τα μεγάλα οικιστικά συγκροτήματα που αριθμούν αρκετές μεγάλες πολυκατοικίες ακριβώς τις ίδιες. Μέτρησα μέχρι και 15! Η εικόνα μοιάζει μ’ αυτή των εργατικών κατοικιών. Με τη διαφορά ότι κάποια από αυτά τα συγκροτήματα μπορεί να αποτελούνται από διαμερίσματα πολυτελείας, με φύλακες και πισίνες. Εκτός από το αισθητικά κάκιστο αποτέλεσμα, η συνθήκη αυτή μπορεί να σημαίνει και άλλα πράγματα: ότι μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες κάνουν παιχνίδι στην πόλη, καθορίζοντας τις τιμές της γης και των ακινήτων. Στα περίχωρα της πόλης η συνέχιση κτισίματος συγκροτημάτων δείχνει ότι αυτή είναι η μορφή της επιθυμητής ανάπτυξης για το άμεσο μέλλον.

το παλιό ελληνικό προξενείο μοιάζει με παραφωνία στο παραλιακό μέτωπο

το παλιό ελληνικό προξενείο μοιάζει με παραφωνία στο παραλιακό μέτωπο

Στις 9 του Σεπτέμβρη είναι, λέει, τα γενέθλια της Σμύρνης. Και μοιάζει να μην είναι απλά μια μεταφορά. Μοιάζει όντως η πόλη να θέλει να ξεφορτωθεί την ιστορία της, να τη σβήσει, για να ανοίξει χώρο ώστε να ατενίσει με αισιοδοξία το μέλλον. Πραγματικά δεν ξέρω πόσα κτίρια στην πόλη χρονολογούνται πριν το 1922. Δάνεια και σπίτια για όλους (όλους;), λοιπόν. Τι καλύτερο;

Ο τριήμερος εορτασμός των Ελευθερίων περιλάμβανε μαραθώνιο, διαγωνισμό ψαροτούφεκου, επιδείξεις κανό και ιστιοπλοΐας. Ανήμερα της 9ης Σεπτεμβρίου είχε παρέλαση το πρωί, την οποία φρόντισα να αποφύγω (άλλο περιέργεια και άλλο μαζοχισμός), παρόλο που περιλάμβανε και αναπαράσταση της απελευθέρωσης της πόλης.

Ta Asterıa tns Tourkıas (Türk Yıldızları): mıa apla kataplnktıkn epıdeı3n!!

Έφτασα μεσημεράκι και κατέβηκα στο παραλιακό μέτωπο για να πάρω μυρωδιά από εορτασμό. Δεν υπήρχαν σημαιοστολισμοί αλλά στηνόταν μια τεράστια εξέδρα στο Άλσαντζακ για τη συναυλία που θα λάμβανε χώρα το βράδυ. Σε αυτό το χώρο θα κατέληγε μια δεύτερη παρέλαση με πυρσούς, στην οποία συμμετείχαν παιδιά και υπάλληλοι του δήμου (υποθέτω).

ο Ατατούρκ παρακολουθούσε από ψηλά τη συναυλία

ο Ατατούρκ παρακολουθούσε από ψηλά τη συναυλία

Εκεί λοιπόν που ήμουν στημένη και περίμενα την έναρξη της λαμπαδηφορίας στην Πλατεία της Δημοκρατίας (υποθέτω πως υπάρχει σε κάθε πόλη της Τουρκίας και περιλαμβάνει άγαλμα του Ατατούρκ), άκουσα ζουρνά, νταούλια και φωνές κόσμου από την πλευρά που ήταν στημένη η σκηνή για τη συναυλία. Πλησίασα λοιπόν να δω τι συμβαίνει. Στο πρώτο σύνθημα παραξενεύτηκα. Κατά του ιμπεριαλισμού, λέει. Μπράβο, σκέφτομαι. Πόσο πιο πολύ θα μπορούσαν να επικαιροποιήσουν το μήνυμα της επετείου; Μετά κατά του ΝΑΤΟ. Φίλε, λέω, εδώ ο κόσμος είναι μπροστά. Μετά άρχισε να βρωμάει το πράγμα. Παραιτήσου κυβέρνηση, λέει, αυτή είναι μόνο η αρχή ο αγώνας συνεχίζεται, λέει, κατά του κόμματος του Ερντογάν λέει. Με το μπαρδόν, ρωτάω μια συμμετέχουσα, είναι μέρος της επίσημης τελετής αυτό; Γίνεται κάθε χρόνο; Πορεία έκαναν οι άνθρωποι! Κάθε μέρα στις 8 υπάρχει ραντεβού στο Άλσαντζακ μετά από τα γεγονότα στο πάρκο Γκεζί. Διακόπηκε για το καλοκαίρι και ξανάρχισε. Είπα κι εγώ!

Ένωση Νέων Τουρκίας: «Περπατάμε για να ξαναπετάξουμε τους ιμπεριαλιστές στη θάλασσα»

Ένωση Νέων Τουρκίας: «Περπατάμε για να ξαναπετάξουμε τους ιμπεριαλιστές στη θάλασσα»

Το πράγμα παρουσίασε το εξής ενδιαφέρον: δεν υπήρξε καμία μα καμία καταστολή της πορείας που έφτασε ανενόχλητη μέχρι την πλατεία της Δημοκρατίας. Εκεί συναντήθηκε με την παρέλαση που δεν είχε αρχίσει ακόμη, η οποία συμπτύχθηκε για να αφήσει την πορεία να περάσει από το πλάι της (!!!;;;;). Κι αφότου πέρασε όλη η πορεία, άρχισε η λαμπαδηφορία (!!!;;;;!!!). Όπως θα αντιληφθήκατε ήδη, ο δήμαρχος υποστηρίζεται από την αντιπολίτευση. Αφότου έφυγε η

απ’ τη μια πλευρά η λαμπαδηφορία ,απ’ την άλλη η πορεία…

απ’ τη μια πλευρά η λαμπαδηφορία ,απ’ την άλλη η πορεία…

λαμπαδηφορία, η πορεία αποφάσισε να την ακολουθήσει. Συνεχίζοντας λοιπόν τα συνθήματα φτάσαμε στο μέρος της συναυλίας. Ήμασταν όλοι μαζί μια χαρούμενη ατμόσφαιρα. Τα τραγούδια που παίζονταν από τα μεγάφωνα φαίνονταν να είναι εξίσου αγαπητά και στους διαδηλωτές, που τα τραγουδούσαν με ενθουσιασμό ανεμίζοντας τις σημαίες τους (μεταγενέστερη σημείωση: αργότερα θα μάθαινα ότι το Εργατικό Κόμμα έχει κάνει στροφή προς τα δεξιά που θα τη ζήλευαν πολλοί δεξιοί). Μετά τη βράβευση πυροσβεστών, ακολούθησε η πιο μακρόχρονη επίδειξη πυροτεχνημάτων που έχω βρεθεί (ο κόσμος πετάει πυροτεχνήματα και στους γάμους, οπότε μάλλον κάπως έπρεπε να διαφέρει ο δήμος). Και στη συνέχεια, ανέβηκε στη σκηνή το συγκρότημα Manga που γιόρτασε το διώξιμο των ξένων με γνήσιο αγγλικό στίχο (δυο τραγούδια άκουσα κι έφυγα γιατί τα ’φτυσα. Γέρασα πια!).

Γεννιόμαστε σε μέρη γεμάτα νόημα. Το νόημα του μέρους γεμίζει το μυαλό μας και η καθημερινότητά του φορτώνει τις αισθήσεις μας (μυρωδιές, γεύσεις, ακούσματα), μέχρι να γίνουμε φορείς του νοήματος με τον ίδιο τρόπο που αισθανόμαστε οικείο το περιβάλλον, αυτονόητο, ξεκούραστο. Όταν έρχεσαι όμως αντιμέτωπος με τις διαφορετικές πλευρές της ιστορίας (ή του νοήματος) μοιάζει να ακυρώνεται κάθε ιστορία (κάθε νόημα). Δεν σκέφτηκα ποτέ ότι ψάχνουμε τη μία και πραγματική ιστορία/νόημα (αυτή μόνο όσοι πιστεύουν στο θεό την έχουν βρει, οπότε έχασα κι από κει), αλλά τι κάνουμε τελικά; Διανοητικά παιχνίδια για να περνάει η ώρα μας ή αγώνα δρόμου για να ηγεμονεύσει η δική μας ιστορία/νόημα που προφανώς και πάντα είναι σωστότερη από όλες τις άλλες;

μια περιουσία πρέπει να στοίχισε η γιορτή. Ξεσυνηθίσαμε τέτοιες σπατάλες στην Ελλάδα…

μια περιουσία πρέπει να στοίχισε η γιορτή. Ξεσυνηθίσαμε τέτοιες σπατάλες στην Ελλάδα…

Αυτά σκεφτόμουν ακυρώνοντας το σινάφι των ιστορικών στο οποίο ανήκω, περπατώντας πάνω σ’ ένα χαλάκι από φλούδια ηλιόσπορων από το Άλσαντζακ προς το Κονάκι. Ο κόσμος, αξιοζήλευτα χαλαρός στο νόημα και την ιστορία του (ή τουλάχιστον έτσι φαινόταν), ήταν ξαπλωμένος στα γρασίδια της παραλιακής. Οικογένειες, νεολαίοι, ζευγάρια. Οι τσαϊτζήδες περνούσαν πουλώντας τσάι. Οι ηθικοί αυτουργοί του χαλακίου πουλούσαν σπόρια. Κάποιοι είχαν φέρει πράγματα από τα σπίτια τους, όπως συνηθίζεται άλλωστε. Παιδάκια έτρεχαν πάνω κάτω. Στο τέλος της ημέρας η πόλη συνέχιζε να είναι άσχημη, αλλά ναι, πλέον ήταν ζωντανή.

με τα φαναράκια αυτά είχε γεμίσει ο ουρανός. Στο Μεξικό ήταν χειροποίητα. Εδώ πωλούνταν προς 2 ευρώ το ένα (5 λίρες)

με τα φαναράκια αυτά είχε γεμίσει ο ουρανός. Στο Μεξικό ήταν χειροποίητα. Εδώ πωλούνταν προς 2 ευρώ το ένα (5 λίρες)

Advertisements
Published in: on Σεπτεμβρίου 11, 2013 at 22:49  4 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2013/09/11/%ce%b7-%ce%b5%cf%80%ce%ad%cf%84%ce%b5%ce%b9%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%b1%cf%83%cf%84%cf%81%ce%bf%cf%86%ce%ae%cf%82-%cf%84%ce%b7%cf%82-%cf%83%ce%bc%cf%8d%cf%81%ce%bd%ce%b7/trackback/

RSS feed for comments on this post.

4 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Ευχαριστούμε για την ανταπόκριση. Αιώνια τα ερωτήματα που θέτεις.

    • Δυστυχώς… Κι άμα είσαι και ιστορικός γίνονται υπαρξιακά!
      φιλιά πολλά!

  2. […] Δεν την αγάπησα τη Σμύρνη. Περπατώντας ωστόσο τις προάλλες στην προκυμαία χαμογελούσα με ευχαρίστηση και ρουφούσα τον αέρα αυτής της αθόρυβης μα τόσο σημαντικής επανάστασης που γκρεμίζει μια μακρά παράδοση στην Τουρκία. Άραγε αντιλαμβάνονται αυτά τα πιτσιρίκια τη σημασία του ανύπαντρου δημόσιου φιλιού τους; Όχι πως έχει σημασία βέβαια. Έτσι, κουβέντα να γίνεται… […]

  3. Το μυστήριο της σημαίας λύθηκε: με τον γνωστό μας τρόπο χρησιμοποιείται.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: