σοκ και δέος: ο θάνατος του Τσάβες

Έχω πάθει πλάκα. Πραγματικά δεν ξέρω πώς να διαχειριστώ το θάνατο του Ούγκο Τσάβες, προέδρου της Βενεζουέλας (που όπως ανακοινώθηκε από εθνικό κανάλι της Βενεζουέλας πέθανε στις 4:25 το απόγευμα, τοπική ώρα (γύρω στα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας). Δεν το ξέραμε πως θα πεθάνει; Ο καρκίνος που τον ταλαιπωρούσε τον τελευταίο 1,5 χρόνο έδειχνε πως προς τα εκεί πάει το πράγμα. Ναι, το ξέραμε. Αλλά… δεν ξέρω… Η παρούσα ανάρτηση δεν έχει σκοπό να μεταδώσει πληροφορίες. Έχει σκοπό να μεταδώσει συναίσθημα…

Όταν πήγα πριν δυόμιση χρόνια στο Μεξικό ήμουν πολύ διστακτική απέναντι σε αυτό που στη Λατινική Αμερική ονομάζεται caudillismo (caudillo=ηγέτης): αυτό το φαινόμενο των χαρισματικών ηγετών που η δράση τους ταυτίζεται με την ιστορία, με την εποχή, με το πνεύμα ενός ολόκληρου λαού, που τίθεται σε κίνδυνο ή τελειώνει με το θάνατό τους. Σε mail που μου έστειλε ο σύντροφός μου για να μου ανακοινώσει τον θάνατο του Τσάβες έλεγε χαρακτηριστικά:

Εδώ η κατάσταση μοιάζει υπερβολικά συννεφιασμένη. Σήμερα τελειώνει επίσημα μια εποχή, η οποία γνωρίζαμε ότι τέλειωνε, αλλά όπως κάθε επιθανάτια αγωνία έδινε την ελπίδα ότι η κατάσταση μπορεί να θεραπευτεί. Τελειώνουν 15 χρόνια ιστορίας της ηπείρου, χωρίς να υπάρχουν βεβαιότητες ότι όλο αυτό που δημιουργήθηκε μπορεί να κρατηθεί. Αυτό από μόνο του δείχνει το εύθραυστο της διαδικασίας […] Τελικά πέθανε ο Τσάβες και μαζί του πολλά εγχειρήματα της Λατινικής Αμερικής. Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο η Βενεζουέλα, αλλά ολόκληρη η Νότια Αμερική.

Δεν τον κατάλαβα με τη λογική τον ηγετισμό (ας μεταφράσω έτσι το caudillismo). Ρωτούσα για τον Τσάβες, ρωτούσα για τον Κάστρο. Πώς γίνεται ένας άνθρωπος να ταυτίζεται με την ιστορία, το παρόν, τη διαδικασία, το μέλλον; Λογικά δεν μπόρεσα να το καταλάβω, παρό,τι μου εξηγούσαν την προσωπική διαμεσολάβηση του Τσάβες μεταξύ του κράτους και διαφορετικών ομάδων, στρωμάτων, φυλών κλπ στη Βενεζουέλα. Μόνο αυτός μπορεί να το κάνει, μου έλεγαν, άνθρωποι που έχουν μελετήσει και τους εμπιστεύομαι.

Τον είδα στην Κούβα τον ηγετισμό, όταν ρωτούσα, με πολλή δυσπιστία, για τον Φιντέλ. Αυτός, μόνο αυτός. Μόνο αυτός είναι πάντα εκεί, στις πλημμύρες, στις καταστροφές, στους κινδύνους, στο αντάρτικο, στη μνήμη, στην ιστορία. Ο Ραούλ όχι. Ο Ραούλ τίποτα. Ο Ραούλ κακώς.

Έχει προφανείς κινδύνους ο ηγετισμός, αυτή η ιδέα των μεγάλων ανδρών (φυσικά οι γυναίκες δεν χωράνε εδώ) που «λύνουν τις καταστάσεις με τον τρόπο τους: πατριαρχικό, ιεραρχικό, συγκεντρωτικό, αυταρχικό.  Γιατί τελικά ο σκοπός δεν το δικαιολογεί», συνεχίζει το mail του ο σύντροφός μου.

Τι να πω..; Ο αντιπρόεδρος και ο καγκελάριος της Βενεζουέλας στις ανακοινώσεις τους για το θάνατο του Τσάβες απήγγειλαν στίχους του Ali Primera, του τροβαδούρου από τη Βενεζουέλα του οποίου η μουσική το 2005 ανακηρύχτηκε πολιτιστική κληρονομιά της χώρας.

Όσοι πεθαίνουν για τη ζωή δεν μπορούν να ονομάζονται νεκροί και από αυτή τη στιγμή απαγορεύται να τους κλαίμε.

Κι αν το γράφω αυτό είναι γιατί είμαι σίγουρη πως τα τραγούδια του Ali Primera θα ακούγονται παντού σήμερα στη Βενεζουέλα που για μια βδομάδα θα αποχαιρετά τον ηγέτη της.

Έχω πάθει πλάκα. Τι να πω άλλο…

Advertisements
Published in: on Μαρτίου 6, 2013 at 10:14  Σχολιάστε  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2013/03/06/%cf%83%ce%bf%ce%ba-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b4%ce%ad%ce%bf%cf%82-%ce%bf-%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%84%ce%bf%cf%85-%cf%84%cf%83%ce%ac%ce%b2%ce%b5%cf%82/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: