μια απώλεια για την Τσιάπας: ο θάνατος του επισκόπου των φτωχών

από την εφημερίδα jornada, φωτο: Eduardo Verdugo

Γενικά δεν πιστεύω στην ιστορία των προσωπικοτήτων. Δεν πιστεύω ότι ένας άνθρωπος μπορεί να είναι καθοριστικός για έναν τόπο, τόσο ώστε να τον σημαδεύει με τη δράση του, ώστε να θεωρείται «αναντικατάστατος». Υπάρχουν όμως τόσα παραδείγματα που με διαψεύδουν. Ένα από αυτά είναι ο ντον Σαμουέλ Ρουΐζ Γκαρσία, επί χρόνια αγαπημένος επίσκοπος του Σαν Κριστόμπαλ δε λας Κάσας (1959-1999), που πέθανε τη Δευτέρα στην πρωτεύουσα σε ηλικία 86 ετών (από διαβήτη και πνευμονία) και θάφτηκε σήμερα (Τετάρτη 26 Γενάρη) μετά από μια συγκινητικότατη τελετή. Κι ενώ στις κηδείες στο Μεξικό ο κόσμος δεν κλαίει (εκτός απ’ τους στενούς συγγενείς), στην κηδεία του τατίκ αρκετοί από τους παρευρισκόμενους έκλαιγαν με λυγμούς.

η σορός του Σαμουέλ Ρουΐζ έφτασε στο Σαν Κριστόμπαλ τη Δευτέρα τα μεσάνυχτα και τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα

Για χρόνια πριν τη ζαπατιστική εξέγερση, ο τατίκ (jtatic, πατέρας στα τσελτάλ, την επικρατέστερη ιθαγενική γλώσσα της Τσιάπας) και οι φωτισμένοι συνεργάτες του δούλευαν πολύ στενά με τις ιθαγενικές κοινότητες. Μέλη της θεολογίας της απελευθέρωσης, μιας άκρως επαναστατικής στις ιδέες και στις πράξεις της ανάγνωση του ευαγγελίου στο πλαίσιο του καθολικισμού, κατάγγελλαν τις παραβιάσεις των δικαιωμάτων των ιθαγενών (το 1989 ίδρυσε το κέντρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Φράυ Μπαρτολομέ δε λας Κάσας που κάνει εξαιρετική δουλειά στην περιοχή), πάλευαν κατά της φτώχειας και παρότρυναν τις κοινότητες να οργανωθούν με τα δικά τους μέσα και τρόπους, ενώ παράλληλα συνεργάζονταν με ομάδες γυναικών και μετανάστες. Οι μελετητές του ζαπατισμού βρίσκουν ακριβώς σε αυτή τη διαδικασία τη μία από τις τρεις βάσεις των ζαπατίστας, που τροφοδότησε με μέλη τα πρώτα βήματα της κίνησης και συνέβαλε δραστικά στη διαμόρφωσή της. Οι φήμες ψιθυρίζουν ότι ο τατίκ γνώριζε τις ζυμώσεις που γίνονταν στη

ο κόσμος σχημάτιζε μια τεράστια ουρά που κάλυπτε τις τρεις πλευρές του καθεδρικού του Σαν Κριστόμπαλ, περιμένοντας υπομονετικά να απευθύνει από το παραθυράκι του φερέτρουλόγια αγάπης στον επίσκοπο. Ως υπόκρουση, εναλλάσσονταν ομάδες μαριάτσι, η μπάντα που φαίνεται στη φωτογραφία και ένα συγκρότημα τσοτσίλ. Ενίοτε πάνω από ένα ταυτόχρονα, παίζοντας όχι απαραίτητα λυπητερές μελωδίες

ζούγκλα Λακαντόνα, καθώς και τις προετοιμασίες για την εξέγερση. Μετά την εξέγερση, έγινε ευρύτερα γνωστός ως διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις μεταξύ του ζαπατιστικού στρατού και της κυβέρνησης.

«Ζήτω η αυτόχθονη εκκλησία μας» που έχει τις δικές της γλώσσες. Τις γλώσσες των ιθαγενών της Τσιάπας που απεύθυναν διαφορετικούς χαιρετισμούς στη σορό του τατίκ. Σε διαφορετικές γλώσσες έγινε και η τελετή. Απ’ ότι μου έχουν πει, το Βατικανό απομάκρυνε τον τατίκ το 1999, καθώς και πολλούς ιερείς της θεολογίας της απελευθέρωσης, ενοχλημένο από τον κριτικό τους λόγο κατά της καθολικής εκκλησίας. Όμως το έργο που είχε γίνει δεν μπορούσε να ανακληθεί. Και ο τωρινός συντηρητικός επίσκοπος αναγκάζεται επίσης να συνεχίζει να ψάλλει στις ιθαγενικές γλώσσες. «Εκκλησία απλή, εκκλησία όμορφη, καρδιά του λαού» ήταν οι στίχοι ενός από τους ύμνους που τραγουδήθηκαν.

Χιλιάδες ιθαγενείς ήρθαν από μακρινές κοινότητες, κάποιοι μετά από 10 ώρες ταξιδιού, για τον ίδιο λόγο που με έφερε κι εμένα από την πρωτεύουσα: τον ύστατο αποχαιρετισμό στον άνθρωπο που συνέβαλλε στην καθοριστική αλλαγή της περιοχής. Η οργάνωση πολιτών «Αμπέχας» έκανε λειτουργία και συνέλευση

παρακαλώ να μην παρεξηγηθεί η πρόθεσή μου για αυτή τη φωτογραφία. Δεν έχω αποκτήσει δημοσιογραφικά ελαττώματα (ελπίζω). Απλά ήθελα να μοιραστώ τη συγκίνησή μου όταν είδα τo επιτραχήλιο και την επισκοπική μίτρα του, στα χρώματα και σχήματα των ρούχων των ιθαγενών της Τσιάπας

μόλις έμαθε την είδηση του θανάτου του τατίκ, που συμπαραστάθηκε έμπρακτα στην κοινότητα μετά τη σφαγή στο Ακτεάλ το 1997, και έστειλε 40 μέλη της. Πιθανότατα την ίδια διαδικασία να ακολούθησαν κι άλλες κοινότητες στέλνοντας τους εκπροσώπους τους, ενώ οι υπόλοιποι έμειναν για τη συγκομιδή του καλαμποκιού και των φασολιών. Και όπως θα σχολίαζε πολύ όμορφα ο φίλος μου D., μετά τη ζαπατιστική εξέγερση το 1994, οι ιθαγενείς κατέλαβαν για άλλη μια φορά την πόλη του Σαν Κριστόμπαλ. Με τρόπο διαφορετικό, αλλά και πάλι για μια διαμαρτυρία. Οι περισσότεροι από τους ομιλητές είχαν λόγο καταγγελτικό. Ο τατίκ φύτεψε τους σπόρους κατά της καταπίεσης και της αδικίας και εκείνοι πρέπει να συνεχίσουν. Ο εκπρόσωπος των «Αμπέχας» κάλεσε τον τατίκ μιλήσει στον Κύριο, καθώς οι μάρτυρες του Ακτεάλ ακόμη ψάχνουν δικαίωση. Ο πιτσιρικάς που μίλησε εκ μέρους των νέων της επισκοπής μας είπε για τη λαφυραγώγηση της γης και των πόρων των αυτόχθονων κοινοτήτων, για την καταπίεση και την αδικία, για τον πόνο των φτωχών.

(βίντεο: υπό τον ήχο των καρακόλ που καλούν για συμμετοχή στην τελετή, μεταφέρουν το φέρετρο του Σαμουέλ Ρουΐς στο εσωτερικό του καθεδρικού. Ο ύμνος λέει: «Ανάσταση, αλλελούια», και ακούγονται συνθήματα όπως: «Τατίκ, φίλε, ο λαός σου είναι μαζί σου», «Ζήτω ο προφήτης της Λατινικής Αμερικής» κ.ά. Στο σημείο που ο ιερέας διευθύνει τον κόσμο παροτρύνοντάς τον να φωνάξει πιο δυνατά (más fuerte), το σύνθημα είναι «Λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος»)

Την ώρα που κεκλεισμένων των θυρών ο τατίκ τοποθετούνταν σε μια κρύπτη στο πίσω μέρος του καθεδρικού ναού, κι ενώ οι κοινοί θνητοί παρακολουθούσαμε την τελετή από γιγαντοοθόνη, ο ιερέας και στενός συνεργάτης του αγαπημένου επισκόπου έλεγε από μικροφώνου ότι «θα συνεχίσουμε να αναζητούμε τη δικαιοσύνη και την ειρήνη, μια αξιοπρεπή ζωή για όλους».

«Θέλουμε επισκόπους στο πλευρό των φτωχών»!

«Τατίκ ζεις, ο αγώνας συνεχίζεται»

Την επομένη (μια και δεν κατάφερα να δημοσιεύσω χτες το κείμενο) είδα το σχετικό κείμενο του ζαπατιστικού στρατού (λέει ότι γράφτηκε την ημέρα της κηδείας, αλλά στις λίστες των ηλεκτονικών ταχυδρομείων κυκλοφόρησε την επομένη), που  δείχνει την εκτίμησή του στον άνθρωπο και τη δράση του, χωρίς να κρύβει ότι υπήρχαν διαφορές και διαφωνίες. Θυμίζει τις απειλές κατά της ζωής του, ιδίως την περίοδο που ήταν διαμεσολαβητής μεταξύ των ζαπατίστας και της κυβέρνησης, τις απειλές που δέχεται το κέντρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Φράυ Μπαρτολομέ δε λας Κάσας, το οποίο ίδρυσε ο ίδιος, καθώς και τη δυσαρέσκεια του Βατικανού. Σε ένα σημείο που θα αντιγράψω γιατί μ’ άρεσε, γράφει ότι «η γελοία παρέλαση των τοπικών και εθνικών αρχών μπροστά στο φέρετρο του ντον Σαμουέλ δεν ήταν για να τον τιμήσουν, αλλά για να επιβεβαιώσουν, με ανακούφιση, ότι όντως έχει πεθάνει». Το κείμενο κλείνει χαιρετίζοντας τους χριστιανούς που δεν σωπαίνουν μπροστά στην αδικία και αγωνίζονται για έναν καλύτερο κόσμο».

(να θυμηθώ να μικρύνω τις φωτογραφίες όταν βρεθώ σε υπολογιστή της προκοπής. Σας χαιρετώ από το Σαν Κριστόμπαλ)

μηνύματα αγάπης και εκτίμησης έξω από τον καθεδρικό ναό. Ξεχωρίζουν αυτές του OCEZ-FNLS (Οργάνωση Αγροτών Εμιλιάνο Ζαπάτα-Εθνικό Μέτωπο Αγώνα για το Σοσιαλισμό) που ευχαριστούν τον τατίκ για τη συμπαράστασή του.

Η κρύπτη στο πίσω μέρος του καθεδρικού ναού, όπου βρίσκεται η τελευταία κατοικία του «τατίκ» Σαουέλ Ρουΐς Γκαρσία

Advertisements

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2011/01/27/%ce%bc%ce%b9%ce%b1-%ce%b1%cf%80%cf%8e%ce%bb%ce%b5%ce%b9%ce%b1-%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%cf%84%ce%b7%ce%bd-%cf%84%cf%83%ce%b9%ce%ac%cf%80%ce%b1%cf%82-%ce%bf-%ce%b8%ce%ac%ce%bd%ce%b1%cf%84%ce%bf%cf%82-%cf%84/trackback/

RSS feed for comments on this post.

5 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Γράψε, αν θες, κάποια στιγμή μερικά πράγματα για τη θεολογία της απελευθέρωσης, εσύ θα έχεις σίγουρα αρκετό υλικό από πρώτο χέρι. Όχι τόσο για την ιστορία και τις προσωπικότητές της, αυτά τα βρίσκει κανείς και στο ίντερνετ, αλλά περισσότερο για τον τρόπο που την εκλαμβάνει ο κόσμος. Νοοτροπίες, σκέψεις, πεποιθήσεις, τέτοια πράγματα.

  2. aqua, άσχετο αλλά δεν μπορώ να μη ρωτήσω: έχεις καθόλου πληροφόρηση για τα περί Αιγύπτου και Υεμένης από τους γνωστούς σου εκεί;

  3. Αqua και Δύτη δείτε μια πολύ κατατοπιστική ανάρτηση για την Αίγυπτο: http://motherjones.com/mojo/2011/01/whats-happening-egypt-explained

  4. Ηλία το θέμα με ενδιαφέρει επικίνδυνα πολύ! Οπότε μάλλον με βλέπω να ασχολούμαι επισταμένα. Θα έχεις ό,τι συγκεντρώσω.

    Δύτη απαντώ με το ποστ που ακολουθεί.

    Βισκ ευχαριστώ για το λινκ. Μου φαίνεται λίγο απλοϊκό (αν και δεν είχα κουράγιο να το διαβάσω όλο).

  5. […] από τον επίσκοπο της Τσιάπας Σαμουήλ Ρουΐς Γκαρσία (εδώ το ποστ από την κηδεία του, πέρσι τον Απρίλη) το 1989, πριν δηλαδή τη ζαπατιστική […]


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: