το αντικαπιταλιστικό παράδειγμα των καφεπαραγωγών της Οαχάκα

Τη δεκαετία του ’80, ο τότε πρόεδρος του Μεξικού Σαλίνας δε Γκορτάρι, άρχισε ένα εκτενές πρόγραμμα ιδιωτικοποιήσεων που άφησε στα χέρια του κράτους μόνο την εταιρεία ηλεκτρισμού και την εταιρεία πετρελαίου. Ανάμεσα στ’ άλλα, μια συνταγματική μεταρρύθμιση επέτρεπε την ιδιωτικοποίηση της παραδοσιακής κοινοτικής γης και των εχίδος, του θεσμού της κοινοτικής γης που διαμορφώθηκε μετά τη Μεξικανική Επανάσταση του 1910-17. Στην Οαχάκα, το 1999 που γράφτηκε η αναφορά του περιστατικού που θα ακολουθήσει, το 90% της γης συνέχιζε να είναι κοινοτική (την τελευταία δεκαετία έπεσε το 75%, ποσοστό επίσης υψηλό φυσικά).

Σε αυτές τις γαίες, λοιπόν, ζούσαν 60.000 καφεπαραγωγοί που παρήγαν για τη διεθνή αγορά. Μετά από 10 χρόνια προσπάθειας, κατάφεραν να παραμερίσουν τους μεσάζοντες που καρπώνονταν σημαντικό μέρος των κερδών, και να δημιουργήσουν  μια οργάνωση για όλους τους παραγωγούς ώστε να μπορούν να διαπραγματεύονται οι ίδιοι την παραγωγή τους. Η οργάνωση αποφάσισε να στείλει αντιπροσώπους της στη Νέα Υόρκη. Όμως εκείνη η χρονιά υπήρξε υπεραφθονία καφέ, με αποτέλεσμα η αντιπροσωπεία να μην κατορθώσει να πάρει κάποια αξιοπρεπή τιμή. Απογοητευμένοι βρέθηκαν σ’ ένα μπαρ όπου έτυχε ν’ αρχίσουν κουβέντα με κάποιον που επίσης ασχολούνταν  με το εμπόριο του καφέ. Εκείνος ρώτησε τους παραγωγούς τι μικροβιοκτόνα και χημικά λιπάσματα χρησιμοποιούσαν.

– Κανένα, του απάντησαν οι παραγωγοί. «Δεν έχουμε λεφτά να τ’ αγοράσουμε».

– Καταπληκτικά! Παράγετε βιολογικό καφέ. Και τέτοιο προϊόν μπορείτε να πάρετε καλή τιμή.

Και όντως έτσι έγινε: οι απολαβές ξεπέρασαν κατά πολύ τις προσδοκίες των παραγωγών.

Ήρθαν όμως αντιμέτωποι με το δίλημμα τι να κάνουν με αυτά τα απροσδόκητα κέρδη. Το θέμα τέθηκε στη συνέλευση των παραγωγών. Επί τρείς μήνες συζητούνταν οι διάφορες προτάσεις. Στο τέλος έφτασαν σε συμφωνία: ξερίζωσαν τα μισά καφεόδεντρα και φύτεψαν καλαμπόκι και φασόλια (τα δύο βασικά ήδη διατροφής στο Μεξικό), καθώς και λαχανικά, ούτως ώστε να ανεξαρτητοποιηθούν από την αγορά για τα βασικά μέσα επιβίωσης (πάρτε μια ανάσα γιατί έρχεται κι άλλο καλό). Επιπλέον η εκρίζωση των δέντρων έγινε ως εξής: δεν έχασε κάθε παραγωγός τα μισά του δέντρα, αλλά επιλέχτηκαν τα πιο γερά και καρποφόρα. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα άλλοι παραγωγοί να χάσουν όλα τα δέντρα τους, ενώ άλλοι να τα κρατήσουν όλα. Με τη συμφωνία όμως κανείς δεν έβγαινε χαμένος: τα χρήματα από το εμπόριο του καφέ, μαζί με τα προϊόντα της προς επιβίωση παραγωγής διαμοιράζονταν σε όλα τα μέλη της οργάνωσης.

Με τις υγείες μας!

Πηγή: Gustavo Esteva, «Indigenous autonomy in Oaxaca, Mexico», στο Auroras of the zapatistas: Local & global struggles of the Forth World War, εκδ. της κολεκτίβας «Midnight Notes», Jamaica Plain 2001, σελ. 17-21.

Advertisements
Published in: on Νοέμβριος 6, 2010 at 02:24  Σχολιάστε  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2010/11/06/%cf%84%ce%bf-%ce%b1%ce%bd%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%b1%cf%80%ce%b9%cf%84%ce%b1%ce%bb%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ba%cf%8c-%cf%80%ce%b1%cf%81%ce%ac%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%b3%ce%bc%ce%b1-%cf%84%cf%89%ce%bd/trackback/

RSS feed for comments on this post.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: