αμνησία in litteris: δυστυχία ή προνομιακός μηχανισμός;

Για χρόνια αποτελούσε παντιέρα της κακής μου μνήμης το «Αμνησία in litteris», το τέταρτο διήγημα του Πάτρικ Ζίσκιντ στο Τρεις παλιές ιστορίες (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός). Στο διήγημα ο πρωταγωνιστής είναι ένας διάσημος συγγραφέας που τον ρωτούν ποιο βιβλίο  τον έχει επηρεάσει περισσότερο στη ζωή του. Προσπαθεί να θυμηθεί τίτλους, συγγραφείς, εξώφυλλα, μα δεν θυμάται τίποτα. Περιγράφει μια σκηνή στην οποία παίρνει ένα βιβλίο από τη βιβλιοθήκη του και αρχίζει να το διαβάζει. Κάποιος είχε γράψει στα περιθώρια, πράγμα που συνήθως τον ενοχλούσε, αλλά στην προκειμένη νιώθει σα να έχει μια ενδιαφέρουσα συνομιλία με τον άγνωστο. Διαβάζει μια ωραία σκέψη. Κλείνει τα μάτια να τη χορτάσει και παίρνει το μολύβι να σημειώσει ένα σχόλιο. Με έκπληξη βλέπει πως το σχόλιο είναι ήδη εκεί, με την ίδια ακριβώς διατύπωση. Και για την ακρίβεια ο γραφικός χαρακτήρας τού είναι οικείος. Είναι ο δικός του γραφικός χαρακτήρας!

Έχω καθησυχάσει τον εαυτό μου ότι δεν πειράζει που δεν θυμάμαι τις χιλιάδες σελίδες που έχουν περάσει απ’ τα χέρια μου (πλέον και σε ηλεκτρονική μορφή). Ό,τι χρειαζόμουν το έχω κάνει αίμα και σάρκα, έχει γίνει ένα με μένα και το κουβαλάω.

Μήπως όμως είμαστε και λίγο τυχεροί γι’ αυτή την προβληματική μνήμη; Πριν χρόνια στο Αναγνωστήριο της Ιπποκράτους η φίλη μου Μ. διάβαζε δίπλα μου ένα βιβλίο κλασικής αρχαιολογίας. Έγραφε ότι το αρχαίο θέατρο του Διονύσου έχει την ίδια χωρητικότητα με το ΟΑΚΑ! Μοιράστηκε με έκπληξη την πληροφορία μαζί μου. Λίγους μήνες αργότερα διάβαζε το ίδιο βιβλίο, πάλι δίπλα μου και ξαναμοιράστηκε με την ίδια έκπληξη και την ίδια διατύπωση την ίδια πληροφορία!

Μήπως πρόκειται κατά κάποιο τρόπο για έναν προνομιακό μηχανισμό που μας επιτρέπει να λαμβάνουμε την ίδια ευχαρίστηση και να μας προκαλούν την ίδια έκπληξη πληροφορίες που έχουμε ξανακούσει στο παρελθόν αλλά η βραχεία μνήμη μας δεν τις συγκράτησε;

Διαβάζω για δεύτερη φορά το Αγριεμένοι ανάπηροι επιστρέφουν από καυτά κλίματα του Τόμ Ρόμπινς (μτφρ. Γιώργος Μπαρουξής, εκδ. Αίολος). Το είχα διαβάσει πριν έξι χρόνια και η ασθενική μου μνήμη μού επιτρέπει να το ευχαριστιέμαι σα να το διαβάζω πρώτη φορά! Μάλιστα στη δική μου περίπτωση αυτός που βάζει θαυμαστικά στα περιθώρια και χαμογελαστά πρόσωπα είναι κάποιος ξένος, καθώς έξι χρόνια μετά δεν συμφωνώ με τίποτ’ απ’ όλ’ αυτά!

Είχα γνωρίσει έναν τύπο στο Κάιρο. Ήταν διαχειριστής του χόστελ που έμενα σε διάφορες φάσεις. Κάποια στιγμή, μετά από μήνες που είχα φύγει, συναντηθήκαμε στο δρόμο. Ήμουν με μια παρέα: έναν άγγλο βουδιστή μοναχό που περιφερόταν στο Κάιρο με το κροκί ράσο του, τον άγγλο δημοσιογράφο συγκάτοικό μου κι ένα ελληνο-αιγύπτιο καθηγητή μαθηματικών. Αποκαλύφθηκε πως όλοι είχαμε περάσει σε διαφορετικά διαστήματα από το χόστελ, καθώς ο διαχειριστής μάς θυμόταν όλους, ακόμη και τα νούμερα των δωματίων μας. Στις διάφορες φάσεις που είχα μείνει στο χόστελ, μού δόθηκε η ευκαιρία να διαπιστώσω ότι συγκρατούσε ένα πλήθος άχρηστων πληροφοριών που πραγματικά δεν ξέρω με ποιο τρόπο τις αποθήκευε. Και δήλωνε δυστυχής για αυτήν την ικανότητα που πολλοί από μας θα τη ζηλεύαμε…

Τώρα θα μου πείτε, ένα βιβλίο που τού αφιερώνεις τόσο χρόνο, δεν συγκρίνεται με την άχρηστη πληροφορία του αριθμού του δωματίου μου. Στην πρώτη περίπτωση θα θέλαμε να θυμόμαστε κάποια πράγματα, έστω και το θέμα. Έστω κι αν το έχουμε διαβάσει ή όχι (μόνο σε μένα τυχαίνει να μη θυμάμαι;). Για σκεφτείτε όμως… Αν το πιάσετε στα χέρια σας και το ξαναδιαβάσετε, μπορεί να σας προκαλέσει την ίδια ευχαρίστηση, την ίδια έκπληξη όπως την πρώτη φορά (στην περίπτωση βέβαια που ακόμη σας αρέσουν τα ίδια πράγματα). Έτσι αυτά που μας αρέσουν, δεν τελειώνουν ποτέ…

Αφιέρωμένους σ’ όσους πάσχουν από αμνησία in litteris.

(Υ.Γ. Το περιεχόμενο του εν λόγω διηγήματος, το αναπαρήγαγα από μνήμης! Ελπίζω να μην το παραποίησα σημαντικά)

Advertisements
Published in: on Ιουλίου 3, 2010 at 02:32  11 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2010/07/03/%ce%b1%ce%bc%ce%bd%ce%b7%cf%83%ce%af%ce%b1-in-litteris-%ce%b4%cf%85%cf%83%cf%84%cf%85%cf%87%ce%af%ce%b1-%ce%ae-%cf%80%cf%81%ce%bf%ce%bd%ce%bf%ce%bc%ce%b9%ce%b1%ce%ba%cf%8c%cf%82-%ce%bc%ce%b7%cf%87/trackback/

RSS feed for comments on this post.

11 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Είναι και οικονομικό στους χαλεπούς καιρούς μας. Αλλά άμα έχεις να γράψεις κάτι που θέλει αναφορές, βλαστημάς την αμέλειά σου (γιατί την αμνησία πρέπει να την έχεις δεδομένη).

    Γέλασα.

    • Κοίτα τώρα τι παρατήρησα εδώ, αλλά χάλασε μ’ αυτό δα το σχόλιο (μπορείς να το δει ακόμη στη σελίδα το μπλογκ, αν δεν απάντησες εκεί): Σύμφωνα με τη φορεσιά του μπλογκ, κάνει το σχόλειο, τα σχόλια

      • Σωστή η συμπλήρωση για την οικονομία! Δεν το ‘χα σκεφτεί.

        Αυτό με τις παραπομπές είναι όντως μια δυστυχισμένη ιστορία. Και είναι ενδιαφέρον ότι εκ των υστέρων μπορεί να φανούν ενδιαφέροντα αναγνώσματα που δεν τα υπολόγιζες όταν τα διάβαζες. Πολλές φορές θυμάμαι διάφορα από ένα βιβλίο που είχα δανειστεί από τη δημοτική βιβλιοθήκη της Σάναας. Θυμάμαι ιστορίες από το βιβλίο, αλλά ούτε τον τίτλο, ούτε τη συγγραφέα. Ψάξε βρες το!

        Όσο γι’ αυτό που σε χάλασε, μπες στο μπλογκ του σχολιαστή να σου περάσει! 🙂

        • Ωχ, τώρα κατάλαβα τι είπες!! Ανορθογραφία του wordpress. Θα ψάξω αργότερα να δω σε ποιον να το επισημάνω προς διόρθωση. Ευχαριστώ Stazybo Horn!

  2. Εγώ πάλι, το ανάποδο: χωρίς να το θέλω θυμάμαι ολόκληρες φράσεις, λέξη προς λέξη.

    • Ουάου! Εντυπωσιάστικα! Και είναι φράσεις που όντως είχες ξεχωρίσει ή ό,τι να ‘ναι;

      • Και απ’ τα δύο, νομίζω.

        Τη νοικιάζω τη μνήμη μου, θες; 😉

        • Μπα! Προτιμώ την ευχαρίστηση διαρκείας! Χοχοχο!
          (Τι εφευρίσκει ο άνθρωπος για να παρηγοριέται!)

  3. Μου θύμισες ότι πάντοτε πειράζω τη μάνα μου που μπορεί να κάτσει να δει πολλές φορές ταινίες που έχει ξαναδεί, γιατί σχεδόν ποτέ δεν θυμάται τι έγινε μετά!

    ΥΓ. Από αυτό το αναγνωστήριο της Ιπποκράτους πρέπει να έχει περάσει κόσμος και ντουνιάς. Παίζει να έχουμε καθίσει δίπλα ή απέναντι. 🙂

    • Χοχοχο! Δεν αποκλείεται καθόλου, head charge! Έχω συναντήσει άτομο από το αναγνωστήριο και στο κέντρο του Λονδίνου (και αναγνωριστήκαμε αμοιβαία, αν και στο αναγνωστήριο δεν λέγαμε ούτε γεια). Αν ήσουν τακτικός το διάστημα ’98-’03 αποκλείεται να μην γνωριζόμαστε, έστω και φατσικά!

      Περιέργως ταινίες δεν ξεχνώ. Μάλλον δεν μου φτάνουν τα γράμματα: χρειάζομαι εικόνα και ήχο!

      • Α, εγώ είμαι λίγο μεταγενέστερος θαμώνας. Πιθανότατα όμως να ξέρεις φατσικά τον αδερφό μου, που ήταν μόνιμος στον δεύτερο όροφο περίπου την ίδια εποχή.

        Δεν ξέρω αν είχες πετύχει ένα αφιέρωμα της Καθημερινής στο αναγνωστήριο, είχε δημοσιευτεί πέρσι και το είχα σκανάρει για να το στείλω σε μια φίλη – το ανέβασα εδώ αν θες να του ρίξεις μια ματιά (και σόρρυ για την παρέκβαση από το θέμα) 😛


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: