περί θρησκειών

Κάνω διάφορες σκέψεις για τις θρησκείες από όταν έχω γυρίσει από την αραπιά. Επικεντρώνομαι στο χριστιανισμό και το ισλάμ που έχω γνωρίσει περισσότερο, αλλά φαντάζομαι πως και ο ιουδαϊσμός μπορεί να μπει στις σκέψεις μου (δυστυχώς δεν έχω γνωρίσει κανένα πιστό εβραίο). Δεν μιλάω για το Θεό, αλλά για τις θρησκείες ως πρακτική, κοσμοθεώρηση, τελετουργία και εξουσιαστικό σύστημα.

Αν βγάλω για την ώρα το ζήτημα της εξουσίας και της ιεραρχίας απ’ έξω, θα έλεγα ότι οι άνθρωποι που δημιούργησαν τις θρησκείες πρέπει να είχαν σοβαρά ψυχολογικά συμπλέγματα και σεξουαλικά προβλήματα. Πώς μπορούν να δικαιολογηθούν σε ένα φυσιολογικό άνθρωπο η σεξουαλική αποχή και εγκράτεια, και ο περιορισμός του σεξ στην αναπαραγωγή, η νηστεία, η στέρηση των απολαύσεων, η απαγόρευση της συναναστροφής μεταξύ των φύλων, η ψυχαναγκαστική προσευχή υπό την απειλή της κολάσης; Δεν θα το συζητήσω για ακραίες εκφράσεις, όπως π.χ. ο μοναχισμός είτε ως απομόνωση είτε ως αυτοβασανισμός (βλ. διάφορα δυτικά τάγματα). Μιλάω για την ψυχαναγκαστική και περιοριστική καθημερινότητα που δημιουργούν αυτές οι πρακτικές. Θα ήταν ποτέ δυνατόν φυσιολογικοί και ευτυχισμένοι άνθρωποι να νομοθετούν και να υποστηρίζουν τέτοιες πρακτικές; Δεν μπορώ να φανταστώ κανέναν.

Σε ένα δεύτερο επίπεδο, η θρησκεία έγινε ένα βολικό εργαλείο για την εκάστοτε εξουσία, καθώς νομιμοποιούσε σχέσεις εξουσίας και ιεραρχίες. Μετά το Θεό ερχόταν ο αρχηγός του κράτους, ο αρχηγός της πόλης, ο αρχηγός της θρησκευτικής κοινότητας (σε κρατικό και τοπικό επίπεδο), ο αρχηγός της οικογένειας, ο αδερφός, η μάνα, ο μεγαλύτερος. Και ο καθένας από αυτούς αντιπροσώπευε (και αντιπροσωπεύει) μια αυθεντία στην οποία οφείλεις να υποτάσσεσαι. Μια αυθεντία που αξιώνει το σεβασμό και την υπακοή σου όχι για την ποιότητά της, αλλά για τη θέση της. Φαντάζομαι πως τα θυμάστε αυτές τις καταστάσεις και στην Ελλάδα. Το ποσοστό του κόσμου που συνεχίζει σε αυτή τη γραμμή είναι θαρρώ μεγαλύτερο από όσο μπορούμε να φανταστούμε.

Και το ζήτημα που με απασχολεί είναι το εξής. Ωραία, υπήρξε ένας αριθμός διαταραγμένων που πρωτοδημιούργησε τις θρησκείες και ένας κατά πολύ μεγαλύτερος αριθμός στη διάρκεια της ιστορίας τους που τις αναπαρήγε και τις ανέπτυξε κάνοντάς τις οργανωμένα συστήματα. Μπορούμε να υποθέσουμε ότι ένα σημαντικό ποσοστό από αυτούς, μακράν από το να ενδιαφέρονται για θεολογικά ζητήματα, ήταν καιροσκόποι και τυχοδιώκτες που βρήκαν μια βολική φόρμουλα στη θρησκεία για να ανέλθουν κοινωνικά και να αποκτήσουν αναγνώριση σε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο. Οι υπόλοιποι; Όμως αυτοί που ακολούθησαν αυτές τις θρησκείες, τις έκαναν μέρος της κοσμοθεώρησης και της καθημερινούς τους πρακτικής; Γιατί όλη αυτή η ανωμαλία δεν απομονώθηκε για να παραμείνει σε αυτούς τους λίγους και πλέον αριθμεί σχεδόν τέσσερα δις (τόσοι είναι μαζί οι χριστανοί, οι μουσουλμάνοι και εβραίοι);

Τις τρομερές διαστάσεις της θρησκείας (για έναν outsider) αντιλήφθηκα στη διάρκεια του Ραμαζιανιού που πέρασα στην Υεμένη: το βρήκα απολύτως τρομακτικό όταν συνειδητοποίησα ότι πολλά εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον πλανήτη στο καθορισμένο χρονικό διάστημα δεν έτρωγαν ούτε έπιναν από πριν το ξημέρωμα μέχρι πριν τη δύση του ήλιου. Πώς πείστηκε όλος αυτός ο κόσμος να κάνει κάτι τόσο ανώμαλο και παράλογο (και τα λέω αυτά προγραμματίζοντας να είμαι οπωσδήποτε στο επόμενο Ραμαζάνι στη Σάναα!). Και να συμπληρώσω ότι έχω πολλούς αγαπημένους ανθρώπους που νηστεύουν στο Ραμαζάνι, όπως και πολλούς αδελφικούς φίλους που ακολουθούν τις χριστιανικές νηστείες, τις οποίες οποίες βρίσκω εξίσου ανώμαλες (με το συμπάθιο κιόλας).

Πώς έχει γίνει λοιπόν αυτό το παράλογο πράγμα; Νομίζω ότι κλειδί για την απάντηση βρίσκεται στον παράδεισο. Είναι η προσδοκία του παραδείσου που οδηγεί τους ανθρώπους να απαρνηθούν τις χαρές αυτής της ζωής, καθυποτάσσοντας το σώμα και τις επιθυμίες του για χάρη της αιώνιας ζωής. Τι είναι άλλωστε 30-60 χρόνια (να βάλω κι άλλα; να βάλω! 80 να τ’ αφήσω;) μπροστά στην αιωνιότητα; Παράλληλα η πίστη στο Θεό δίκαιολογεί την αθλιότητα της ζωής μας. Το παιδί μου που πέθανε, η αρρώστεια μου, η φτώχεια μου, η άθλια δουλειά μου, ο άντρας μου που με δέρνει, η γενικότερη κακομοιριά μου είναι όλα θέλημα Θεού. Κι αν θέλει ο Θεός να βελτιωθούν τα πράγματα, θα βελτιωθούν, αλλιώς είναι όλα μέρος ενός θεϊκού σχεδίου και θα ανταμειφθώ μετά θάνατον. Και όλο αυτό, έχει μια μακαριότητα που στηρίζει την αθλιότητα του κόσμου μας (βλ. και το Παλιά Σάννα μια άδεια ταβέρνα).

Η απάντηση που έπαιρνα όταν ρωτούσα τους θρήσκους φίλους μου γιατί ο καλός Θεός επιτρέπει την αθλιότητα και την κακομοιριά στον κόσμο είναι γιατί υπάρχει και ελεύθερη βούληση, και ο Θεός επιτρέπει στα παιδιά του να κάνουν λάθη. Τώρα τι λάθος έχει κάνει ένα παιδάκι στην Αφρική που γεννιέται με AIDS, για αυτό δεν μπόρεσα να πάρω ικανοποιητική απάντηση (για τις αμαρτίες των γονιών του, συγγνώμη, αλλά δεν το δέχομαι!). Και γιατί κάποιοι μασούν αυτή την καραμέλα και κάποιοι (λίγοι δυστυχώς) όχι; Έχει μια φυσική ροπή ο άνθρωπος να προσπαθεί να δικαιολογήσει την αθλιότητά του με αυτόν τον τρόπο;

Κόντρα στην ιστορία θα ήθελα να πιστεύω πως όχι. Από την άλλη σκέφτομαι ότι στην Ευρώπη που η επιρροή των θρησκειών έχει μειωθεί σημαντικά (αν και ένα συντηρητικό κύμα έχει κάνει εδώ και καιρό την εμφάνισή του), η ύπαρξή μας μπορεί να στρέφεται γύρω από άλλα πράγματα που έχουν λάβει θεϊκές διαστάσεις. Ο υπαρκτός σοσιαλισμός είχε αντικαταστήσει τη θρησκεία του Θεού με τη θρησκεία του κόμματος∙ οι σημερινοί καπιταλιστές με την αμοραλιστική (ή με δική της μισάνθρωπη ηθική) θρησκεία του χρήματος∙ μπορώ να αναφέρω και τη θρησκεία της ομάδας για όσους η ύπαρξή τους περιστρέφεται γύρω από αυτήν. (Μήπως για κάποιους λίγους υπάρχει και η θρησκεία του φοιτητή, κι έτσι εξηγείται αυτή η κενότητα που αισθάνομαι εδώ και δυο βδομάδες που απώλεσα βάναυσα τη φοιτητική μου ιδιότητα;)

Ωστόσο υπάρχει μια βασική διαφορά μεταξύ των θρησκειών στις οποίες αναφέρθηκα μόλις, και θα ονόμαζα εγκόσμιες, από τις άλλες, τις υπερβατικές. Στις πρώτες η προσδοκία και η επιβράβευση βρίσκεται σε αυτή τη ζωή: στην επανάσταση, στο χρήμα, στη νίκη της ομάδας μου κλπ. Ενώ οι άλλες θρησκείες, οι υπερβατικές, παραμελούν αυτή τη ζωή προς όφελος της άλλης. Μια γιαγιά που βρήκα σε μια στάση λεωφορείου στη μικρή πόλη που βρίσκομαι, όταν της είπα ότι δεν έχω θρησκεία μού ανταπάντησε τα ίδια ακριβώς που μου λέγαν στη Σάναα: και πού ήμουν πριν γεννηθώ; και πού θα πάω μετά; (και αυτά αφού μου διηγήθηκε ότι κάρφωσε στο γιο της την εγγονή της γιατί είχε φίλο. Τι; εγώ δεν ήμουν παρθένα; και γιατί δεν με παντρεύτηκε αυτός με διακόρευσε;) Οι θρησκείες δεν ενδιαφέρονται για αυτή τη ζωή, παρά μόνο για να δικαιολογούν την αθλιότητά της και να νομιμοποιούν ποικίλες εξουσιαστικές ιεραρχίες. Το ερώτημα λοιπόν παραμένει. Γιατί κάποιοι τρων την καραμέλα και κάποιοι λίγοι όχι; Θαρρώ πως δεν έχω απάντηση… Μήπως έχετε εσείς;

Καλή και ανατρεπτική χρονιά να έχουμε (όπως μου ευχήθηκε προλίγου κάποιος φίλος! Καλή ευχή τη βρήκα)

Advertisements
Published in: on Ιανουαρίου 1, 2010 at 23:26  8 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2010/01/01/%cf%80%ce%b5%cf%81%ce%af-%ce%b8%cf%81%ce%b7%cf%83%ce%ba%ce%b5%ce%b9%cf%8e%ce%bd/trackback/

RSS feed for comments on this post.

8 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Η μεγαλύτερη κατάκτηση του σύγχρονου δυτικού κόσμου, είναι ότι έχει κατορθώσει σε μεγάλο βαθμό να βγάλει τη θρησκεία ως παράμετρο από τον πυρήνα των καθημερινών στοχασμών του. Έχει ενδιαφέρον να μετρήσεις πόσες φορές κάνεις αναφορά σε θρησκευτικά ζητήματα στο σύνολο των δημοσιεύσεών σου, ανεξάρτητα από το αντικείμενό τους.

    • Έχεις δίκιο Mindkaiser. Το ξέρω. Και μπορεί να γίνει πολύ χειρότερα. Έμεινε ένας φίλος για μια βδομάδα στο σπίτι μου στη Σάναα, Άγγλος, που δούλευε σε μια εφημερίδα στη Σαουδική Αραβία. Το μένος του κατά τη θρησκεία ήταν τόσο μεγάλο, που τη δεύτερη μέρα τού την είπα. Άθρησκη ήμουν κι εγώ,οπότε για ποιον λόγο μού τα έλεγε όλα αυτά; Και μπορείς εύκολα να φτάσεις σε αυτό το επίπεδο…
      Κι άλλωστε το μπλογκ αναφέρεται κυρίως σε αυτόν τον κόσμο, οπότε δεν θα μπορούσε να μην έχει σοβαρές αναφορές στη θρησκεία. Στον κόσμο όπως τουλάχιστον τον βλέπει μια άθρησκη δυτικοβαλκάνια, διότι αν πήγαινε κάποιος από πιο θρησκευόμενο περιβάλλον, άλλα θα έβλεπε και άλλα θα έγραφε, καθώς ενδεχομένως τα υψηλά επίπεδα κοινοτικής (κι έχει σημασία αυτό) θρησκευτικότητας να μην τον σοκάριζαν στο βαθμό που σοκάρουν εμένα, για παράδειγμα…

  2. Πολύ τρομαχτική εμπειρία για τις θρησκείες διάβασα στο κείμενο. Σηκώνει πολλή συζήτηση πως διαμορφώνονται τέτοιες ανατριχιαστικές αντιλήψεις στον άνθρωπο αντί για μια απλή αδιαφορία άμα δε σ’ αρέσει. Σωστά τα περί θρησκείας, δεν έχω αντίρρηση, αλλά η πολεμική ενασχόληση τους δίνει ίσως μεγαλύτερη σημασία απ’ όση έχουν; Νομίζω;
    Τέλος πάντων, διαβάζοντας περί ‘ανωμαλίας’ όταν νηστεύουν οι θρσηκευόμενοι αμέσως αναρωτήθηκα αν με το ίδιο κριτήριο ανωμαλίας δεν χαρακτηρίζονται έτσι όσοι κάνουν δίαιτες …..! Λέτε να είμαστε όλες/όλοι λιγουλάκι ανώμαλες/οι;

    • Καλώς όρισες, margaritabloom!!!
      Συμφωνώ απόλυτα μαζί σου κι αυτή την άποψη είχα στην αρχική μου επαφή με τον αραβικό κόσμο. Έχω πολύ καλούς φίλους που πιστεύουν (και με την πρακτική του πράγματος) στην Ελλάδα (χριστιανούς) και οι διαφωνίες μας επί του θέματος δεν δημιουργούσαν κανένα πρόβλημα στη σχέσεις μας. Ήταν περισσότερο ‘φιλολογικού’ τύπου διαφωνίες.
      Όταν έμεινα στο Κάιρο, μετά το πρώτο ενδιαφέρον θα είμαι ειλικρινής ότι μου δημιουργούσε έντονη αποστροφή να βλέπω κόσμο να προσεύχεται στο δρόμο, πράγμα που μου φαινόταν επιδεικτικό και υποκριτικό. Στη συνέχεια ανακάλυψα ότι διαφορούν διάφορες ιστορίες στον υπόλοιπο αραβικό κόσμο για τους κατοίκους του Καΐρου.
      Στην Υεμένη σε όποιο σπίτι κι αν πήγαινα έπρεπε να περάσουμε τουλάχιστον ένα τέταρτο για να λύσουμε το γιατί δεν πίστευα και γιατί δεν γινόμουν μουσουλμάνα (υποθέτω αν έλεγα πως ήμουν χριστιανή δεν θα είχαν πρόβλημα, αλλά δεν το δοκίμασα). Ιδιαίτερα τις πρώτες μέρες του Ραμαζανιού, το καλημέρα αντικαταστάθηκε από την ερώτηση αν νηστεύω.
      Δεν είναι προσηλυτισμός. Βλέπουν κάποιον που τους φαίνεται συμπαθητικός, ίσως και αγαπητός΄, ακι αυτός τους λέει ότι είναι άθρησκος, δηλαδή θα πάει στην κόλαση. Δεν πρέπει να του δώσουν ένα χέρι βοηθείας, μήπως και τη γλιτώσει; Ιδιαίτερα στην παλιά πόλη της Σάναας, που οι κάτοικοι έχουν σχεδόν μηδενική επαφή με ξένους, ίσως απλά να μην έχουν γνωρίσει ποτέ κάποιον που να τους πει ότι δεν έχει θρησκεία. Το είδος μου βρισκόταν έξω από το διανοητικό τους σύμπαν. Σε αυτή την κατάσταση είναι δύσκολα να πεις ότι αδιαφορώ άμα δεν μ’ αρέσει. Μ’ αρέσει δεν μ’ αρέσει, όταν επιλέγεις να ζεις σε έναν τέτοιο τόπο και επιλέγεις να δηλώνεις κάτι τόσο καινοφανές, γίνεσαι ζωντανό μέρος αυτού του διαλόγου, θες δεν θες.
      Όσο για το άλλο που λες, τη δίαιτα, θα έλεγα με βεβαιότητα πως είναι ανωμαλία. Είχα ένα φίλο, καλή του ώρα, που έλεγε ότι το πρώτυπο της γυναικείας ομορφιάς έπρεπε να είναι αυτό το ζουμερό της αναγέννησης και ότι οι κοκκαλιάρικες τάσεις στη μόδα γίνονται από γκέι μόδιστρους που μισούν τις γυναίκες..! Χωρίς να ασπάζομαι τη θέση του (την οποία επειδή γέλασα υποστήριξε με πάθος) μια ματιά σε επίδειξη υψηλής ραπτικής, όπου τα μοντέλα φαίνονται σχεδόν άρρωστα, πείθει. Δεν νομίζω φυσικά ότι η δίαιτα έχει τόσο ακραίο πρότυπο (αν και η νευρική ανορεξία ποτέ δεν είχε χτυπήσει μεγαλύτερα επίπεδα).
      Το βάρος βέβαια είναι και ζήτημα υγείας. Σκεφτόμουν όταν σήκωνα την 30κιλη βαλίτσα μου για να έρθω στη μικρή πόλη όπου βρίσκομαι ότι υπάρχει κόσμος που αυτό το βάρος που δεν μπορούσα να σηκώσω (και πιθανότατα ούτε εκείνοι θα μπορούσαν να σηκώσουν με ευκολία) το έχει πάνω του! Άλλο βέβαια τα 30 κιλά και άλλο τα 2-3 που τα παλεύουμε για ‘ομορφιά’… Μα σα να παραβγήκε μεγάλη αυτή η απάντηση… Να ‘σαι καλά margaritabloom!

  3. Αγαπητή μου aqua
    Ευχαριστώ που μου χάρισες χρόνο με την απάντηση σου. Γνωστές οι απορίες και τα προβλήματα που θίγεις. Αν έχεις καιρό και ενδιαφέρον μπορείς να ανατρέξεις σε σοβαρά κείμενα που ασχολούνται με όλα όσα περιστρέφονται περί τη θρησκεία και θίγεις και στο αρχικό σου κείμενο και στην απάντηση σου σε μένα. Εδώ απλά σου στέλνω δυο συνδέσμους που είναι δυο διαφορετικές τοποθετήσεις απέναντι στο βιβλίο του Χρ. Γιανναρά «Ενάντια στη Θρησκεία». Νομίζω τα συμπεράσματα βγαίνουν εύκολα και κάποιες απαντήσεις σε ερωτήματα σου. Κατάλαβες, το στοίχημα παραμένει προσωπικό …

    http://www.oodegr.com/oode/biblia/kritiki/enantia_thrisk1.htm

    http://www.antifono.gr/portal/index.php/%CE%A0%CF%81%CF%8C%CF%83%CF%89%CF%80%CE%B1/%CE%9E%CF%85%CE%B4%CE%B9%CE%AC%CF%82/%CE%91%CF%81%CE%B8%CF%81%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%AF%CE%B1/653-%CE%94%CE%B9%CE%B1%CE%B2%CE%AC%CE%B6%CE%BF%CE%BD%CF%84%CE%B1%CF%82-%CE%95%CE%BD%CE%AC%CE%BD%CF%84%CE%B9%CE%B1-%CE%98%CF%81%CE%B7%CF%83%CE%BA%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%93%CE%B9%CE%B1%CE%BD%CE%BD%CE%B1%CF%81%CE%AC

    Να είσαι καλά κι εσύ με όρεξη για ανατροπές … όχι παρεκτροπές (π.χ. περιττά κιλάκια).

    • ευχαριστώ για τις παραπομπές! Είναι πραγματικά ενδιαφέροντα τα κείμενα! Να ‘σαι καλά!

  4. Επειδή εργάζομαι ζώ στο Κάιρο και πήγαινα και στον Λίβανο τακτικά πέρισυ έχω να πώ κατ αρχήν ότι δυστυχώς ο μόνος τρόπος για να μην μπείς σε αυτό το «θρησκευτικό» αλισβερίσι είναι η απομόνωση.. (πάλι καλά που υπάρχουν κι οι έλληνες συνάδελφοι).

    Δεν ξέρω πόσοι πιστεύουν πραγματικά. Ξέρω όμως στα σίγουρα ότι όλα απαγορεύονται την μέρα και όλα επιτρέπονται την νύχτα σ αυτή την πόλη 🙂

    Το ψέμμα και η υποκρισία και πάνω απ όλα η συναλλαγή (σε όλα τα επίπεδα..ακόμα και στον «έρωτα» για να μην πώ ιδίως εκεί) είναι κυρίαρχα. Οπότε δεν πιστεύω με τίποτα ότι η πόλη με τα «χίλια τζαμιά» (ήταν χίλια ίσως κάποτε.. τώρα είναι χιλιάδες!) είναι μια πόλη αφιερωμένη στον Θεό.

    Και τα πράγματα χειροτερεύουν καθημερινά. Ο Μεσαίωνας του σκοταδισμού έχει επιστρέψει και είναι τυλιγμένος με σύγχρονα καταναλωτικά αγαθά αλα σαούντι αράμπια (άλλωστε η επιστροφή της Αιγύπτου στον Αλλάχ οφείλεται κατα κύριο λόγω στα δις πετροδόλαρα των σαουδ που χτίζουν τζαμιά, νοσοκομεία, πανεπιστήμια, κλπ όλα «θρησκευτικής φύσεως» από το ’60 που βρέθηκαν τα πετρέλαια και μετα).

    Όπως είπε και ένας τολμηρός αιγύπτιος συγγραφέας «ή οι μητέρες μας και οι γιαγιάδες μας ήταν όλες πουτάνες ή κάτι δεν πάει καλά σήμερα», βλέπεις μέχρι τα σίξτις οι αιγύπτιες φορούσαν ότι ακριβώς φορούσε και η μέση ελληνίδα (και αυτό φαίνεται στον παλιό αιγυπτιακό κινηματογράφο ξεκάθαρα).

    Τελειώνοντας, αν θα μπορούσε κάποιος να μπεί στο δίλλημα «δικτατορία κοσμική» ή «δικτατορία του ισλαμικού νόμου» τι θα διάλεγε; Προσωπικά δεν μπορώ να διαλέξω το καθεστώς του επί 30 χρόνια «προέδρου» μουμπάρακ (παρότι με προστατεύει σαν ξένο..) από την θεοκρατία. Το μόνο που μου μένει είναι να φύγω σε 1,5 χρόνο από εδώ και να μην ξαναγυρίσω ποτέ :).

    Ένα ελαφρυντικό βρίσκω στην όλη ιστορία της αναγεννησης του «παραδοσιακού» ισλάμ. Αν αναλογιστούμε πως ήταν η ευρώπη 1400μ.χ. θα καταλάβουμε ότι αυτοί οι άνθρωποι τώρα είναι στο 1400 μετά μωάμεθ. Στην μέση ανατολή ο μεσαίωνας δεν τελείωσε ακόμα (η απλά επανήλθε με άλλο πρόσωπο)

    • Καλώς όρισες, Κώστα! Συγγνώμη που δεν απάντησα νωρίτερα, αλλά βρίσκομαι εν μέσω ποικίλων μεταβάσεων…

      Θέτεις πολλά ζητήματα και δεν ξέρω από πού να το πιάσω. Για τα περί ‘μεσαίωνα’ αναφέρω κάποια στο ποστ που ανέβασα πριν λίγο. Για την επιστροφή του ισλάμ σε αυτές τις χώρες, η παρέμβαση της Δύσης (της οποίας θέλοντας και μη είμαστε εμφανείς φορείς όταν βρισκόμαστε σε μη δυτικά περιβάλλοντα) έχει πολύ μεγάλη σχέση. Δεν είναι τυχαίο ότι η Σαουδική Αραβία που αναφέρεις -και έχεις δίκιο για το ρόλο που παίζει στην αναθέρμανση του ισλάμ στην Αίγυπτο, όχι μόνο με τα πετροδόλαρα, αλλά και με τους πολλούς Αιγύπτιους που επιστρέφουν μετά από χρόνια εργασίας εκεί- παραλληλίζεται πολύ συχνά σε επιστημονικά κείμενα με τις Ηνωμένες Πολιτείες ως προς το φονταμενταλισμό της (ένα κείμενο που μπορώ να σκεφτώ πρόχειρα και το προτείνω ανεπιφύλακτα είναι «Το σοκ του ισλάμ», του Marc Ferro από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια). Αυτή ακριβώς η παρέμβαση της Δύσης έχει δημιουργήσει όχι μόνο ένα αμυντικό-επιθετικό ισλάμ, αλλά και κόσμο με κρίση ταυτότητας, κάτι που ας πούμε δεν συνάντησα στη Σάναα της Υεμένης όπου η Δύση ελπίζω να μην πατήσει ποτέ το βδελυρό της ποδάρι.

      Τώρα για τα υπόλοιπα, στην πρώτη επαφή που είχα με το Κάιρο, δυστυχώς θα συμφωνήσω. Δεν νομίζω, ωστόσο, πως μπορούμε να μιλάμε για την Αίγυπτο συνολικά. Στην Αλεξάνδρεια είναι αλλιώς ο κόσμος. Στο Λούξορ και το Ασσουάν, παρόλο που δεν έχω πάει, στη χερσόνησο του Σινά και στη Σίβα που έχω πάει, επίσης. Το Κάιρο έχει όλη την ασφυκτική ατμόσφαιρα μιας μεγαλούπολης. Και αυτό δεν ξέρω αν έχει σχέση με το ισλάμ. Θέλω να πιστεύω πως ακόμη υπάρχει κάτι που μου διαφεύγει.

      Ένα βιβλίο που δεν έχω διαβάσει, αλλά μου φαίνεται ενδιαφέρον, το «Putting Islam to Work», του Grecory Starett από τις εκδ. του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, ίσως να βοηθάει στην ανάλυση. Αν έχεις ίντερνετ μπορείς να το διαβάσεις online
      http://www.escholarship.org/editions/view?docId=ft4q2nb3gp;brand=ucpress
      Σ’ ευχαριστώ για το σχόλιο! Καλό κουράγιο στο υπόλοιπο της διαμονής σου…

      Υ.Γ. Το Κάιρο θαρρώ πως είναι μια πόλη που επιστρέφουν όσοι έχουν μείνει… Οπότε ποτέ μη λες ποτέ!


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: