έρωτας στην αραπιά

(Το μεγαλεπίβολο σχέδιό μου για δυο ποστ για το γκατ στη Σάναα με έχει αποτρέψει από οποιαδήποτε ενασχόληση με το μπλογκ. Με έχει μπερδέψει κι αυτό το περιρρέον ίντερνετ στην Ελλάδα. Στην αραπιά που δεν το ‘βρισκα είχα στοχοπροσηλωμένες ίντερνετ σέσσιον. Στην Ελλάδα που ρέει δεν μπαίνω καθόλου. Ε δεν θα πληρώσω και ίντερνετ καφέ να το βρω! Και στους φίλους που έχουν ίντερνετ, χαζό δεν είναι να επικεντρώνομαι εκεί ενώ μπορώ να τους δω; Είναι κι αυτό που πλέον δεν είμαι στον αραβικό κόσμο. Ή είμαι εκεί με το ένα πόδι, κι αυτό χωρίς σάρκα και οστά. Ξαναμπήκα όμως στο μπλογκ του αγαπημένου μου Δύτη και ψήθηκα… Είναι και που έχω κι άλλες «σημαντικές» δουλειές να κάνω και προσπαθώ να τις αποφύγω. Κάτι ευκολόγραφτο για να ξαναμπώ στο κλίμα, λοιπόν… Και λίγο πιασάρικο, μπας και ξανακερδίσω κανέναν από τους παλιούς μου αναγνώστες…)

Όταν επισκέπτεσαι έναν άλλο κόσμο, μαγεία δεν σου ασκεί μόνο ο τόπος, αλλά και οι άνθρωποι. Στο Κάιρο και τα δύο σκέλη τα ξεπέρασα γρήγορα. Η πόλη είναι τεράστια με χαρακτήρα ανθρωποφαγικό. Η πλειονότητα των κατοίκων αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα επιβίωσης. Οι κακοπληρωμένες δουλειές τους μπορεί και να τους κοστίζουν επιπλέον τρεις ώρες σε μετακινήσεις στους κατάμεστους δρόμους της πόλης. Η πολιτισμική κρίση, που εκφράζεται κυρίως με τη σύγκρουση των ανθρώπινων αναγκών με την παράδοση και το ισλάμ, δημιουργεί περαιτέρω εντάσεις. Στο δικό μου μικροπεριβάλλον, ο πολιτικός ακτιβισμός σε περιβάλλον αστυνομικής δικτατορίας καθιστούσε εμφανή τα αδιέξοδα μιας γενιάς με απαγορευμένο παρόν, αβέβαιο μέλλον και με το φόβο του ισλαμισμού. Στις προσωπικές μου δυσκολίες προστίθονταν τα άσχημα οικονομικά μου, η αδυναμία μου να αποδεχτώ πράγματα και καταστάσεις, καθώς και καθημερινή σχεδόν σεξουαλική πρόκληση με τους ντόπιους που έβλεπαν σε μένα μια ξένη χωρίς τους σεξουαλικούς περιορισμούς των ντόπιων γυναικών. Μέσα σε αυτό το εχθρικό περιβάλλον βρήκα ένα παλικάρι για το οποίο απέκτησα σταδιακά συναισθήματα που είχα χρόνια να νιώσω. Μια σύντομη, αλλά έντονη ερωτική ιστορία, που με έφερε αντιμέτωπη με έναν κόσμο που μπορούσα να αγαπήσω, αλλά δεν ήξερα ότι δεν γινόταν να ερωτευτώ.

Το παλικάρι έμενε σε μια λαϊκή και κακόφημη γειτονιά του Καΐρου. Το όνομα της συνοικίας του, η Ματαρέγια, αρκούσε για να του δημιουργεί προβλήματα με την αστυνομία όσες φορές τον σταματούσαν. Η καταγωγή του ήταν από τη Μανσούρα, μια απ’ τις μεγάλες πόλεις του Δέλτα του Νείλου. Σε αρκετές πόλεις του Δέλτα είχαν εγκατασταθεί γάλλοι στρατιώτες μετά την εκστρατεία του Ναπολέοντα στην Αίγυπτο (1798), οι οποίοι ανακατεύτηκαν με τον ντόπιο πληθυσμό. Το αποτέλεσμα αυτής της μείξης είναι αρκετοί κάτοικοι του Δέλτα να σε ξεγελούν σχετικά με την «αραβικότητά» τους. Ο Α. ήταν πιο λευκός από εμένα, ψηλός (γενικά ο μέσος όρος ύψους στην Αίγυπτο είναι χαμηλότερος από ό,τι την Ελλάδα), με πράσινα μάτια. Το εμφανέστερο που είχε κρατήσει από τους άραβες προγόνους τους ήταν οι μακριές βλεφαρίδες, μια αταβιστική προστασία από την άμμο της ερήμου.

Η συνεύρεσή μας δεν μου φαινόταν παράξενη. Όντας άθρησκη και άπατρις, φέροντας ωστόσο την δυτική και βαλκανοελληνική κουλτούρα, αν και χωρίς να είμαι και το αντιπροσωπευτικότερο δείγμα της, το πιο έντονο στοιχείο που ανακάλυψα εκ νέου στο Κάιρο ήταν η αντιπάθειά μου για τα κράτη, τα σύνορα, τον εθνικισμό, τις θρησκείες, και την αλληλεγγύη και την ανθρωπιά ως το κύριο μέσο επιβίωσης στην καθημερινότητα. Ο πολιτικός ακτιβισμός, με μεγάλους κινδύνους για τη συγκεκριμένη χώρα, κυρίως για τους ντόπιους, ήταν κάτι δευτερεύον, το οποίο όμως επέβαλλε μια στοιχειώδης αίσθηση αυτοσεβασμού. Γιατί λοιπόν να μη συγχρωτιζόμουν ερωτικά με έναν ντόπιο που έβρισκα σε πολλά επίπεδα ενδιαφέροντα.

Ο αναστοχασμός για τη σύντομη αυτή ερωτική ιστορία μού έδειξε μια άλλη όψη αυτού του κόσμου, όσο και του εαυτού μου. Θα συνόψιζα τα πορίσματά μου στα παρακάτω:

α) Φορείς διαφορετικών πολιτισμικών πλαισίων δεν μπορούν να συνάψουν σχέσεις παρά μόνο αν έχουν θέσει και οι δύο υπό σοβαρή αμφισβήτηση κεντρικές παραδοχές αυτών των πλαισίων. Και σε αυτή ακόμη την περίπτωση το τι θεωρεί ο καθένας λογικό και αυτονόητο, άμεσο παράγωγο του πολιτισμικού του περιβάλλοντος, είναι κάθε άλλο παρά κατανοητό στο σύντροφό του. Στον αραβικό κόσμο (αν μπορώ να κάνω γενίκευση έχοντας εμπειρία από δύο μόνο πόλεις) η ατομικότητα εκλαμβάνεται με όρους εντελώς διαφορετικούς από όσο τη βιώνουμε στην από δω πλευρά του πλανήτη (όσο επίσης μπορώ να κάνω γενικεύσεις, περιχαρακωμένη στο μικροπεριβάλλον μου). Θα έλεγα ότι σχεδόν δεν υπάρχει. Η ευρύτερη οικογένεια για έναν εργένη (γονείς, παππούδες, θειάδες, ξαδέρφια, αδέρφια κλπ) που εγώ θεωρώ ότι τις περισσότερες φορές λειτουργεί ως ανασταλτικός παράγοντας στην προσωπική ανάπτυξη, είναι μια αξία που σε αυτή την πλευρά του πλανήτη δεν έχει τεθεί υπό αμφισβήτηση για την πλειονότητα των κατοίκων του. Ο ρόλος του γιου, του αδερφού, του ξαδέρφου, του εγγονού κλπ. δημιουργεί πολύ συγκεκριμένες υποχρεώσεις και περιορισμούς, ένα εξουσιαστικό πλαίσιο από το οποίο δεν νοήσαι να βγεις. Ο Α. δεν υπήρχε χωρίς την οικογένειά του. Το γεγονός ότι είχε φτάσει τα 27 και δεν είχε τις οικονομικές συνθήκες για να παντρευτεί και να κάνει παιδιά τού δημιουργούσε απίστευτη πίεση, γνωρίζοντας τη στεναχώρια της οικογένειάς του για αυτό. Ο κόσμος που γνώρισα να ασχολείται με τον τουρισμό στην Αίγυπτο, με απειροελάχιστες εξαιρέσεις, δεν ήταν παντρεμένοι, και ο Α. ήταν ένας από αυτούς. Ίσως να ήταν η εύκολη σεξουαλική διέξοδος που προσέφερε ο συγχρωτισμός με τους ξένους. Ίσως να ήταν η κρίση που σου δημιουργεί η επαφή με έναν άλλο πολιτισμό.

Η οικογένεια, επίσης, γίνεται με αντιληπτή με διαφορετικούς όρους. Εκτός από το εξουσιαστικό πλαίσιο, ένα κραυγαλαίο παράδειγμα που μπορώ να φέρω πρόχειρα έχει σχέση με τα παιδιά. Στον αραβικό κόσμο τα παιδιά ανήκουν στον πατέρα. Θυμήθηκα στην Αίγυπτο μια ιστορία με μια Ελληνίδα και έναν Αιγύπτιο πριν από μερικά χρόνια. Ήταν παντρεμένοι και ζούσαν στην Ελλάδα. Όταν χώρισαν, ο άντρας πήρε τα παιδιά και γύρισε στην Αίγυπτο και τα ελληνικά κανάλια ασχολούνταν για μέρες με τις απέλπιδες προσπάθεις της μάνας να τα φέρει πίσω. Αυτό είναι κάτι αυτονόητο σε αυτή την πλευρά του πλανήτη και η μάνα έπρεπε να το γνωρίζει. Στη Σάναα είχα γνωρίσει μια γυναίκα μεγαλωμένη στην υεμενέζικη παροικία του Τζιμπουτί. Είχε κάνει 15 γέννες, από τις οποίες έζησαν 8 παιδιά. Όταν χώρισε, έφυγε μόνη. Δεν το διανοήθηκε να κάνει κάτι άλλο.

β) Όταν στοιχεία της κοσμοθεώρησης θεωρούνται σημαντικά για ένα από τα δύο μέρη, μετατρέπονται σε αγεφύρωτα χάσματα όταν δεν κοινωνούνται και από το άλλο μέρος. Για παράδειγμα είχα γνωρίσει ένα ζευγάρι στην Ελλάδα, στο οποίο ο άντρας είχε εθνικιστικές έως και φασιστικές απόψεις. Η κοπέλα διαφωνούσε, αλλά δεν το θεωρούσε τόσο σημαντικό ώστε να τους δημιουργήσει προβλήματα στη σχέση. Ωστόσο ένας αναρχικός π.χ. δεν θα μπορούσε να έχει σχέση με έναν φασίστα, όταν και για τους δύο η ερμηνεία του κόσμου μέσα από αυτά τα πλαίσια είναι σημαντική.

Στη δική μου μικρή ερωτική ιστορία, το πρόβλημα ερχόταν από τη θρησκεία. Θεωρούσα ότι δεν είναι σημαντικό, καθώς στο παρελθόν είχα σχέση με χριστιανό, χωρίς αυτό μας δημιουργεί σοβαρά προβλήματα. Ωστόσο με τον Α. ήταν αλλιώς. Μου το έλεγε εξαρχής ότι είναι αδύνατη η σχέση με «αγνωστικίστρια» όπως με αποκαλούσε, παρά τις διαμαρτυρίες μου (το απλά «άθρησκη» δεν του έλεγε τίποτα). Δεν θα το συζητήσω ότι σεξ πριν το γάμο είναι λάθος και αμαρτία (όπως μου είπε μόνο αφότου τον ρώτησα), πράγμα που καθιστά ένα βασικό συστατικό μιας ερωτικής σχέσης να γίνεται τελείως διαφορετικά αντιληπτό από τα δύο μέρη (παρότι το παλικάρι είχε αναπτύξει το άθλημα σε τέχνη, αξιοζήλευτη για πολλούς στην από δω πλευρά του πλανήτη). Σε ένα δεύτερο επίπεδο, αν και δεν είχε θιχτεί στη δική μας ιστορία, πώς μπορεί να δεχτεί κάποιος ότι ο άνθρωπος που αγαπά θα πάει στην κόλαση. Γιατί για το ισλάμ, υπάρχει ένας χώρος για τους χριστιανούς μετά θάνατον. Για τους άθρησκους μόνο η κόλαση. Οπότε υποθέτω πως αναπόφευκτα, όσο μεγαλώνει η αγάπη αρχίζει ο προσηλυτισμός. Και αν συνεχίζαμε (γιατί όπως είπαμε το παλικάρι ήθελε να παντρευτεί και να κάνει οικογένεια); Τι θρήσκευμα θα είχαν τα παιδιά μας; Αυτά ήταν τα προβλήματα από την πλευρά του. Ωστόσο αργότερα, με την πιο μακρόχρονη επαφή μου με θρήσκους, ιδίως στην Υεμένη, ανακάλυψα ότι κι εμένα μου δημιουργούσε πρόβλημα η μαγική σκέψη. Προσπαθούσα να εξηγήσω σε μια φίλη στη Σάναα ότι αφότου μου πει ότι το Κοράνι έχει υπαγορευτεί από το Θεό, καμία περαιτέρω συζήτηση δεν μπορούμε να κάνουμε στο συγκεκριμένο θέμα. Συζητούσαμε με διαφορετικούς όρους, σε τελείως διαφορετική λογική. Ένα δέντρο μάγκο με μια μπριζόλα και μάλιστα χοιρινή.

Λίγο μεγάλο βγήκε αυτό το ποστ και θα το κλείσω εδώ. Η σύντομη ερωτική μου ιστορία με δίδαξε τα όρια της σχέσης μου με τον αραβικό κόσμο. Αγαπιόμαστε μα δεν ερωτευόμαστε… Δέντρο μάγκο δεν μπορώ να γίνω, όσο κι αν αυτό έχει μια μακαριότητα σε σχέση με την αναλώσιμη μπριζόλα, κι όσο κι αν μ’ αρέσουν τα μάγκο και οι μαγκάδες (κοινώς μαγκοχυμοί).

Advertisements
Published in: on Δεκέμβριος 30, 2009 at 19:08  5 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2009/12/30/%ce%ad%cf%81%cf%89%cf%84%ce%b1%cf%82-%cf%83%cf%84%ce%b7%ce%bd-%ce%b1%cf%81%ce%b1%cf%80%ce%b9%ce%ac/trackback/

RSS feed for comments on this post.

5 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. α, ΟΚ, ζεις. Δεν έπεσες θύμα του εμφυλίου. Καλή χρονιά να έχεις.

    • Κι ότι σε διάβαζα! Καλώς σε βρίσκω! «Καλή χρονιά σε όλους μας, ινσα’αλλάχ (=αν θέλει ο Θεός)» που θα έλεγαν και στην Υεμένη…

  2. Και αφού δεν ντρέπεσαι να δημοσιοποιείς τις πομπές σου στη μπλογκόσφαιρα, το μόνο που απομένει σε εμάς τους υπόλοιπους είναι να τις απολαμβάνουμε. Καλωσόρισες aqua μου και ελπίζω σε πιπεράτες λεπτομέρειες από κοντά. 🙂

    • Καλέ μου Mindkaiser, κι ότι σκεφτόμουν να σου στείλω mail! Έχει κάποιο ιό το mail σου και μου στέλνει διάφορες διαφημίσεις.
      Σκέφτομαι ν’ ανεβώ την άλλη βδομάδα. Θα ενημερώσω!
      Κι εγώ χαίρομαι που ξανάρχισα να γράφω (αν και δεν μου ‘χε λείψει). Ελπίζω κι εσύ να μην το ‘κλεισες το μαγαζί…


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: