αυγουστιάτικη πανσέληνος σ’ ένα υεμενέζικο χωριό

Η πόρτα μου χτύπησε γύρω στις 8 το βράδυ. Κοίταξα από το παράθυρο και είδα μια μη αναγνωρίσιμη μπουρκοφορούσα, που φαινόταν όμως να με ξέρει. Άνοιξα την πόρτα κι αμέσως σήκωσε την μπούργκα αποκαλύπτοντάς μου το πρόσωπό της. Είχε μαζί της ένα κοριτσάκι, ντυμένο σαν παρανυφάκι, όπως τα περισσότερα κοριτσάκια της ηλικίας του. Μόνο όταν ανέφερε το όνομα του άντρα της, κατάλαβα ότι ήταν η γειτόνισσά μου από το διπλανό σπίτι. Είναι απίστευτο πόσο αλλάζει ένα πρόσωπο, όταν δεν βλέπεις τα μαλλιά του.

Την επομένη, ημέρα Παρασκευή να πηγαίναμε μαζί στο χωριό τους. Να φύγουμε το πρωί και να γυρίσουμε γύρω στις έξι. Θυμήθηκα ότι κάτι μου είχε πει ο καλός μου γείτονας για την Παρασκευή, αλλά δεν φαντάστηκα ότι το εννοούσε. Προσπαθούσα να της εξηγήσω ότι έχω διάβασμα, ότι διαβάζω τα πρωινά όλες τις ημέρες, ότι πρέπει να τελειώσω τη διπλωματική μου κι ότι τους ευχαριστούσα πάρα πολύ αλλά δεν γινόταν να έρθω. Φαινόταν πολύ απογοητευμένη. Στο τέλος βρήκαμε μια μέση λύση. Αφού διαβάζω τα πρωινά, να πηγαίναμε τώρα μια βόλτα. Θα τηλεφωνούσε στον άντρα της και θα ερχόταν σε λίγο. Επέμενε τόσο πολύ, που θεώρησα ότι θα ήταν μεγάλη αγένεια να διαφωνήσω.

Ο γείτονάς μου ήρθε με το ταξί του και μου χτύπησαν την πόρτα. Όταν αρχίσαμε ν’ απομακρυνόμαστε από την πόλη και προσπαθούσα να μάθω πού πηγαίναμε, συνειδητοποίησα ότι ήταν σύνδεση με Κάιρο η συνεννόησή μας. Κατευθυνόμασταν προς το χωριό και ο γείτονάς μου ήταν διατεθειμένος να με γυρίσει πίσω το πρωί. Ένα πράγμα που με έχει διδάξει η παραμονή μου στον αραβικό κόσμο είναι ν’ αφήνω τα πράγματα να κυλάνε αδιαμαρτύρητα.Εμπρός για το χωριό λοιπόν!

Η πανσέληνος του Αυγούστου φώτιζε το σχεδόν κατάξερο τοπίο που πλαισιωνόταν από τα βραχώδη βουνά της Σάναας. Η Σάναα είναι χτυσμένη σε ένα φλατ οροπέδιο, σε ύψος 2.200 μέτρων. Χαμογελούσα με το «πάθημά» μου.

Έξω από τη Σάναα βρίσκονται σε σταθερά σημεία μπλόκα που ελέγχουν για όπλα. Μετά τα προβλήματα με τον αλ-Χούθι στο βορρά (έναν φύλαρχο που έχει σηκώσει μπαϊράκι κατά του κράτους της Σάναας), οι έρευνες έχουν εντατικοποιηθεί. Πάνω που πήγαμε να φύγουμε, ένας αστυνομικός με είδε. Την κάτσαμε, σκέφτηκα. Για να απομακρυνθούν οι ξένοι από τη Σάναα χρειάζονται άδεια από την αστυνομία. Με τον τρόπο αυτό ελέγχονται οι μετακινήσεις και οι ξένοι ενημερώνονται ποιοι δρόμοι είναι κλειστοί γι’ αυτούς. Οι σχετικά συχνές απαγωγές από φυλές, που δείχνουν την αδυναμία του κεντρικού κράτους να επιβληθεί στην περιοχή τους και ξεφτιλίζουν την κυβέρνηση στο εξωτερικό, έχουν κάνει πολύ αυστηρούς αυτούς τους ελέγχους. Έλα που δεν είχα διαβατήριο μαζί μου. Υπάρχει πρόβλημα, ρωτάω τους αστυνομικούς. Όχι, όχι, κανένα πρόβλημα. Η απάντηση είναι κλασική στον αραβικό κόσμο, ακόμη και όταν το πρόβλημα που υπάρχει είναι ανυπέρβλητο. Και αφού οι φιλικότατοι αστυνομικοί με διαβεβαίωσαν αρκετές φορές ότι δεν υπάρχει πρόβλημα, ενώ οι γείτονές μου φαίνονταν αρκετά ανήσυχοι, ξεκινήσαμε θεωρώντας ότι περάσαμε το σκόπελο. Ο γείτονάς μου έκανε αναστροφή. Γυρίζαμε στη Σάναα…

Κάθε πρόβλημα έχει τη λύση του (αραβικό ρητό). Aqua με μπούργκα σε έκτακτη εμφάνιση. Θα πηγαίναμε από άλλο δρόμο. Πριν το επόμενο μπλόκο, η γειτόνισσά μου μού είπε να βγάλω τα γυαλιά. Είναι αλήθεια ότι δεν έχω δει πολύ κόσμο να φοράει γυαλιά στην πόλη. Όπως θα μου έλεγε, όμως, ο γείτονάς μου, δεν είναι επειδή ο κόσμος δεν έχει μυωπία, αλλά επειδή είτε δεν το θεωρεί απαραίτητο να φορέσει γυαλιά, είτε δεν έχει τα χρήματα για να μπει στη διαδικασία. Στο επόμενο μπλόκο, μόκο εγώ. Περάσαμε κυριλέ.

Το Γάρες βρίσκεται 30 χιλιόμετρα έξω από τη Σάναα στις παρυφές ενός από τα βουνά που την περιβάλλουν. Το τοπίο κατάξερο. Τα ελάχιστα σπίτια της γειτονιάς δεν είχαν φως. Εδώ και τέσσερις μήνες περίπου αλλάζουν το σύστημα ηλεκτροδότησης και δεν έχουμε ρεύμα 3-6 ώρες την ημέρα. Κανείς δεν ξέρει πότε θα αποκατασταθεί το σύστημα.

Το ταξί σταμάτησε μπροστά στην γκατοφυτεία της οικογένειας. Μπήκαμε στο σκοτεινό σπίτι όπου μας καλοσώρισαν καμιά δεκαριά άτομα. Μητέρα, αδερφοί, αδερφές, ανήψια. Καθίσαμε στο μαφράτζ το στήσιμο του οποίου είναι εξαιρετικά βολικό: στήνει με ευκολία πολυθρόνες και κρεβάτια κατά βούληση, ενώ το μέγεθος του συγκεκριμένου χωρούσε ένα αδιευκρίνιστο αριθμό ατόμων. Στον ένα τείχο είχε μια φωτογραφία του θανόντα pater familias πλαισιωμένη με τεράστια ψεύτικα λουλούδια. Άλλες φωτογραφίες εικόνιζαν τους γιους του σπιτιού με ψεύτικες εικόνες για φόντο.

Δεν είχα φωτογραφική στην επίσκεψή μου στο χωριό, αλλά ανεβάζω ένα άλλο 'μαφράτζ'. Τα ακουμπηστήρια των χεριών μετακινούνται κατά βούληση ή αφαιρούνται τελείως για να δημιουργήσουν κρεβάτι. Το 'μαφράτζ' της οικογένειας που επισκέφτηκα ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό της φωτογραφίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι, εκτός από τις μαξιλάρες, το δωμάτιο είναι σχεδόν άδειο

Δεν είχα φωτογραφική στην επίσκεψή μου στο χωριό, αλλά ανεβάζω ένα άλλο 'μαφράτζ'. Τα ακουμπηστήρια των χεριών μετακινούνται κατά βούληση ή αφαιρούνται τελείως για να δημιουργήσουν κρεβάτι. Το 'μαφράτζ' της οικογένειας που επισκέφτηκα ήταν πολύ μεγαλύτερο από αυτό της φωτογραφίας. Χαρακτηριστικό είναι ότι, εκτός από τις μαξιλάρες, το δωμάτιο είναι σχεδόν άδειο

Μετά από μισή ώρα περίπου στρώθηκε κάτω ένα ύφασμα, δείγμα ότι το φαγητό είχε ετοιμαστεί. Ένας δίσκος με δύο ζευγάρια όμοιων πιάτων και αραβικές πίτες (=ψωμί). Το ένα είχε τόνο, ντομάτα και λευκό παχύ τυρί και το άλλο ήταν μια σάλτσα με αταύτιστα συστατικά. Απλό και απέριττο. Συνοδευόταν με τσάι, όπως το πίνουν στον αραβικό κόσμο: πετιμέζι! Φάγαμε με όσο το δυνατό περισσότερο θόρυβο, ρουφήξαμε δυνατά το τσάι μας και ρευτήκαμε μετά το γεύμα (χωρίς όμως να είναι υποχρεωτικό, όπως βλέπουμε σε κάτι ταινίες με Άραβες).

Στη Σάναα ο κόσμος βιάζεται να φάει για να αρχίσει να μασάει γκατ. Τα σακουλάκια με τα φυλλαράκια δεν άργησαν να έρθουν. Παραγωγή απ’ τον κήπο του σπιτιού. Τι ώρα κοιμάμαι συνήθως; Τι σημασία έχει έτσι όπως ήρθαν τα πράγματα; Όπως έρθει. Και την επομένη τι ώρα ήθελα να φύγω; Δεν είχε διάβασμα την επομένη. Όπως έρθει…

Τις Παρασκευές (η Παρασκευή για τον μουσουλμανικό κόσμο, είναι όπως είναι η Κυριακή για τον χριστιανικό, με τη διαφορά ότι εδώ οι έμποροι κλείνουν τα μαγαζιά τους μόνο για τη μεσημεριανή προσευχή) όσοι δεν δουλεύουν την επομένη μασούν γκατ όλο το βράδυ. Ο καλός μου γείτονας συχνά δεν κοιμάται για τρεις ολόκληρες μέρες (ειδικό αφιέρωμα για το γκατ, προσεχώς).

Ηταν όλοι τους υπέροχοι και φιλικότατοι. Στο σπίτι έμεναν τρεις οικογένειες και η μαμά, σύνολο έντεκα άτομα. Είναι δύσκολο; Δεν ήξεραν τι να μου απαντήσουν. Σα να μην είχε τεθεί ποτέ το ερώτημα. Τρία ζευγάρια, το ένα με τέσσερα παιδιά και το άλλο με ένα, και η μαμά. Πόσα δωμάτια έχει το σπίτι; Το σαλόνι που καθόμασταν και άλλα τρία. Και τουαλέτα; Μία… Πλάκα μου έκαναν!

Ίσως να είναι αλήθεια ό,τι λένε για το γκατ. Με τα αραβικά μου του δρόμου μιλήσαμε για τους γάμους, το ισλάμ, το γκατ, τις γυναίκες, τις δουλειές, την οικονομική κατάσταση, κάναμε συγκρίσεις με την Ελλάδα και την Ευρώπη. Θα αναφέρω μόνο το εξής, που για εμένα συνεχίζει να είναι από τα πιο ενδιαφέροντα θέματα στη Σάννα: το γάμο. Όπως έχω γράψει σε άλλο ποστ (βλ. Ένας σαναανέζικος γάμος) το σκηνικό το ενορχηστρώνει η μητέρα του γαμπρού, που έχοντας πρόσβαση στον κόσμο των γυναικών, διαλέγει νύφη για το γιο της. Και πώς γνωρίστηκαν οι γείτονές μου, αφού ο άντρας ήταν από τη Σάναα και η γυναίκα από το Γάρες; Εύκολο: ήταν πρώτα ξαδέρφια∙ οι μητέρες τους ήταν αδερφές! Είναι ιδιαίτερα σύνηθες να παντρεύονται πρώτα και δεύτερα ξαδέρφια. Στο σπίτι ήταν και μία από τις αδερφές του γείτονά μου (από διαφορετική μητέρα) που ήταν παντρεμένη με έναν από τους αδερφούς της γειτόνισσάς μου. Βολικό!

Το διαλύσαμε γύρω στις 5 το πρωί. Αθόρυβα ένας ένας είχε αποχωρήσει κι είχαμε μείνει τέσσερα άτομα. Οι άντρες έφυγαν και με τη γειτόνισσά μου ξαπλώσαμε στις μαξιλάρες. Δεν μου κόλλαγε ύπνος.

Γύρω στις 6 σηκώθηκα για να επισκεφτώ την τουαλέτα. Ανοίγοντας την πόρτα του μαφράτζ, έπεσα πάνω στη μαμά, που με ένα φακό διάβαζε το Κοράνι σε ένα από τα σκαλιστά ξύλινα σταντάκια που κατασκευάζονται γι’ αυτό το σκοπό, καθισμένη σ’ ένα χαλάκι. Μου παραχώρησε το φακό και μπήκα στην τουαλέτα.

«Τούρκικη», όπως σε αρκετά σπίτια και στη Σάναα, όπως και στο δικό μου (προσεχώς ποστ για τα σαναανέζικα σπίτια). Ένας κουβάς με ένα κουπάκι μέσα, επίσης χαρακτηριστικό σε αραβικές τουαλέτες, αντικαθιστούσε το χαρτί τουαλέτας. Δεν κατάφερα ν’ ανακαλύψω πού ήταν το καζανάκι, αν τελικά υπήρχε. Ο νιπτήρας έξω από την τουαλέτα δεν είχε σαπούνι.

Γύρισα και ξάπλωσα στις μαξιλάρες. Μετά από λίγο ήρθε κι η μαμά. Δυο μύγες αποφάσισαν να ερωτοτροπήσουν πάνω από το κεφάλι μου (ξέρω πού παν οι μύγες, δεν χρειάζεται να μου το υπενθυμίσετε). Όταν άνοιξε η πόρτα, γύρω στις 7 το πρωί, με βρήκε στην τρίτη μετακίνηση στην προσπάθειά μου να τις αποφύγω. Μα πότε κοιμούνταν σε αυτό το σπίτι; Η νύχτα της αυγουστιάτικης πανσελήνου είχε φτάσει στο τέλος της και η μέρα ξεκινούσε…

(η συνέχεια στο επόμενο)

Advertisements
Published in: on Αύγουστος 8, 2009 at 17:41  3 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2009/08/08/%ce%b1%cf%85%ce%b3%ce%bf%cf%85%cf%83%cf%84%ce%b9%ce%ac%cf%84%ce%b9%ce%ba%ce%b7-%cf%80%ce%b1%ce%bd%cf%83%ce%ad%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%bf%cf%82-%cf%83-%ce%ad%ce%bd%ce%b1-%cf%85%ce%b5%ce%bc%ce%b5%ce%bd/trackback/

RSS feed for comments on this post.

3 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Όπως σου είπα και στο μέιλ, έχω αρχίσει να βλέπω τη Σάναα στον ύπνο μου…

    • Και όπως σου έχω πει, είσαι ευπρόσδεκτος..!

  2. Αχόρταγος. Δεν του φτάνει το Κιργιστάν… Α, να χαθείτε κι οι δυο 🙂


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: