υεμενέζικος καφές

Γνωρίζοντας ότι ο καφές που άρχισαν να πίνουν από το 16ο αιώνα οι κάτοικοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας προερχόταν από την πόλη Μόκα της Υεμένη, θεωρούσα ότι μάλλον λόγω της γειτνίασής μας με την Τουρκία τον ονομάζαμε ‘τουρκικό’ (πρόσφατα μετονομασθέντα σε ‘ελληνικό’ ή και ‘κυπριακό’ στην Κύπρο). Ο καφές είναι αραβικός κι έτσι πήγα να τον ζητήσω όταν πρωτοπήγα στο Κάιρο. Έλα όμως που και στο Κάιρο ως ‘τούρκικο’ τον ζητάς (αν πας ν’ αγοράσεις, μπορείς να διευκρινήσεις ότι θες τούρκικο καφέ απ’ την Υεμένη ή απ’ τη Βραζιλία!!)! Η έκπληξή μου μεγάλωσε όταν ήρθα στην Υεμένη. Εδώ δεν υπάρχουν καφενεία όπως στην Ελλάδα, την Τουρκία και την Αίγυπτο (για να μιλήσω για χώρες που γνωρίζω σίγουρα την ύπαρξη καφενείων). Κι όταν πας σε μαγαζί για ν’ αγοράσεις καφέ, τον ζητάς ως ‘τούρκικο’!!!

ο υεμενέζικος καφές

ο υεμενέζικος καφές

Κάνοντας λοιπόν μια βόλτα στην αγορά της παλιάς πόλης με τη φιλενάδα μου, μου έδειξε τον υεμενέζικο καφέ: το κάλυμμα του φασολιού του καφέ! Να πάρουμε; Να πάρουμε! Βάλε λίγο, λέει στο ‘μαγαζάτορα’ (ήμαστε στην αγορά, οπότε δεν μιλάμε ακριβώς για ‘μαγαζιά’).

ένα από τα απροδιόριστα υλικά του καφέ

ένα από τα απροδιόριστα υλικά του καφέ

Σακούλες και σακουλάκια γέμιζαν με τα υλικά του καφέ. Σε κάθε επιπλέον σακούλι με απροσδιόριστο προϊόν, τα μάτια μου γούρλωναν ακόμη περισσότερο! Έχεις μωρό, με ρωτά ο μαγαζάτορας. Μπαρδόν; Ο καφές, λέει, είναι πολύ ωφέλιμος, και τον πίνουν οι λεχώνες σαράντα μέρες για να κατεβάσουν γάλα και να επανέλθει το σώμα τους. Είναι καλό και για το στομάχι. Τα αστεία με το μωρό που θα τάιζα έδιναν κι έπαιρνα σ’ όλη τη διαδρομή κουβαλώντας εναλλάξ την τεράστια σακούλα με την υεμενέζα φιλενάδα μου, τη γερμανίδα συγκάτοικό μου και τον ινδό φίλο της. Στο δρόμο οι ‘μαγαζάτορες’ μάς έδιναν φυστίκια κι αμύγδαλα.

η μία από τις ζάχαρες

η μία από τις ζάχαρες

Όταν ήρθε η ώρα της παρασκευής γέμισε ένα τραπέζι υλικά: 1) ο καφές (το απέξω δηλαδή), 2, 3, 4) τριών λογιών ζάχαρες: μια λευκή σαν κρύσταλλος, μια μαύρη και μια κόκκινη, 5) ρίγανη χοντρή, 6) ξυλαράκια κανέλλας, 7) τζίντζερ και 8, 9) δύο απροσδιόριστα: το ένα κόκκινο αποξηραμένο με κουκούτσι και το άλλο σα σταφιδάκι μαύρο αλλά με μεγάλο

οι άλλες δύο ζάχαρες

οι άλλες δύο ζάχαρες

κουκούτσι. Όσα δεν ήξερα τα δοκίμασα ωμά: ο καφές δεν ήταν καθόλου πικρός, χωρίς να έχει όμως και γεύση να τον φας.

Βάλαμε τις αναλογίες σ’ ένα πιάτο ενώ έβραζε το νερό στην κατσαρόλα. Αφού κόχλασε ρίξαμε το μείγμα που έμεινε στη φωτιά για μισή ώρα. Το αποτέλεσμα ήταν εξαιρετικό! Θολό, σκούρο και γλυκό! Μπορούσα να τ’ αφήσω στην κατσαρόλα και να το πιω στην άλλη μέρα, βράζοντάς το με επιπλέον νερό. Το ήπια κρύο χωρίς επιπλέον

το μείγμα

το μείγμα

νερό και ήταν υπέροχο. Κι έπειτα μπορούσα να το βάλω σ’ ένα μπουκάλι στο ψυγείο, όπου θα κρατούσε για 2-3 μέρες.

Ενδεχομένως η ύπαρξη του γκατ να απέτρεψε τη χρήση του καφέ σε σκόνη ως μέσο κοινωνικοποίησης, όπως συνέβη στην υπόλοιπη Οθωμανική Αυτοκρατορία. Εξ όσων γνωρίζω, δεν υπάρχει κάποια έρευνα για το γκατ, αλλά πηγές το αναφέρουν τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα (διάβασα ένα άρθρο για τη διακίνηση του καφέ στην Ερυθρά Θάλασσα αυτή την περίοδο και υπήρχαν αναφορές). Οπότε, ίσως ο υεμενέζικος καφές να χρησιμοποιούνταν περισσότερο για φαρμακευτικούς

η παρασκευή!

η παρασκευή!

λόγους. Δεν ξέρω αν οι Υεμενέζοι έπιναν τον καφέ σε σκόνη πριν την οθωμανική κατάκτηση των ιερών πόλεων της Μέκκας και της Μεδίνας (στη σημερινή Σαουδική Αραβία) το 16ο αιώνα και την έναρξη των αιματηρών πολέμων για την κατάκτηση της Υεμένης. Σε σύγκριση όμως με τον ωφέλιμο και γευστικό υεμενέζικο καφέ, ο γνωστός ως ‘τούρκικος’ είναι πικρός, βαρύς και με αμφίβολες επιπτώσεις στο σώμα. Μήπως λοιπόν ονομάστηκε ‘τούρκικος’ ακριβώς επειδή οι Υεμενέζοι τον πουλούσαν, με τεράστια κέρδη, σ’ αυτούς τους ξένους, άσχετους, που ήθελαν να πάρουν τη γη τους και δεν τον έπιναν οι ίδιοι; Αν οι Υεμενέζοι έπιναν μόνο το απέξω κι όχι τόσο το φασόλι του καφέ, ούτως ή άλλως για πέταμα το είχαν. Απλά υποθέσεις κάνω με βάση τα ονόματα.

ένα ποτήρι υεμενέζικου καφέ

ένα ποτήρι υεμενέζικου καφέ

Σήμερα ωστόσο τα μαγαζιά πουλάνε τούρκικο καφέ Υεμένης ακριβότερα από τον τούρκικο της Βραζιλίας. Και αν κρίνω από τις ποσότητες που βλέπω, πρέπει να έχει κατανάλωση. Ωστόσο φίλοι εδώ μού είπαν ότι οι Υεμενέζοι προτιμούν το τσάι και σε κανένα από τα υεμενέζικα σπίτια που έχω επισκεφτεί δεν με ρώτησαν αν θέλω καφέ (συνήθως έρχεται τσάι ή χυμός). Το εμπόριο του γκατ έχει αυξηθεί ιδιαίτερα τα τρία τελευταία χρόνια και τα γέρικα δέντρα καφέ αντικαθιστώνται σταδιακά από δενδρύλλια γκατ.

Advertisements
Published in: on Αύγουστος 3, 2009 at 16:42  5 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2009/08/03/%cf%85%ce%b5%ce%bc%ce%b5%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%82-%ce%ba%ce%b1%cf%86%ce%ad%cf%82/trackback/

RSS feed for comments on this post.

5 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Κάτι γράφει νομίζω ο Hattox, Coffee and coffeehouses: The origins of a social beverage in the Middle East, αλλά ποιος τον ψάχνει τώρα…

    • Έχει κι εδώ έναν τύπο που κάνει έρευνα (και δυστυχώς δεν είχα συνειδητοποιήσει τη φάση όταν τον βρήκα για να τον ρωτήσω), αλλά ποιος πάει να τον βρει; Χαχα. Θα ήθελα πάντως να το ψάξω λίγο. Έχει ενδιαφέρον…
      Μόλις διάβασα το Χάι Τζόλλυ στο μπλογκ σου! Πολύ μ’ άρεσε…

  2. Τον Χάι Τζόλλυ, τον βρήκα από την κοινή εργασία μας (στα κεφάλαια του Q.).

    (ε ρε μανία να μείνουμε ανώνυμοι…)

    • Κι εγώ γι’ αυτό το διάβασα κατευθείαν! Δεν το περίμενα να υπάρχει λήμμα στη wiki! Γενικά δεν περίμενα να υπάρχουν πληροφορίες στο ίντερνετ για τον τύπο και γι’ αυτό δεν τον έψαξα…

  3. Πολύ ετεροχρονισμένη αυτή η σημείωση, αλλά σκεφτόμουν μήπως συνέβαινε στην Υεμένη κάτι ανάλογο με κάποιες περιοχές της Λατινικής Αμερικής, όπου ακριβώς επειδή ο καφές ήταν είδος εξαγωγής δεν προαγόταν η κατανάλωσή τους από ντόπιους. Είναι τυχαίο ότι σε χώρα παραγωγής καφέ πίνουν το καύκαλο του φασολιού του καφέ κι όχι τον καφέ αυτό καθαυτό;


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: