ένας σαναανέζικος γάμος

Η ώρα είναι δύο το πρωί και ο ήχος από το ούτι, το τουμπερλέκι, τα μπόγκος και το τραγούδι ακούγονται ακόμη μέχρι το σπίτι μου. Οι γαμπροί έφυγαν. Πήγαν να συναντήσουν τις νύφες τους και μετά από μια πιθανότατα μακρά αναμονή να βρεθούν μόνοι.

οι σκηνές όπου στήθηκε το γλέντι. Το σπίτι μου είναι ακριβώς από πίσω

οι σκηνές όπου στήθηκε το γλέντι. Το σπίτι μου είναι ακριβώς από πίσω

Το γλέντι ξεκίνησε χτες με διαφόρων ειδών κροτίδες που τις αγαπούν πολύ οι Σαναανέζοι, όπως κι ο,τιδήποτε κάνει θόρυβο. Το ασκητικό πρόγραμμα εργασίας που μου έχω βάλει δεν μου επέτρεψε να βγω από το σπίτι πριν τα μεσάνυχτα. Στο κεντρικό παράλληλο δρόμο από το σπίτι μου είχαν στηθεί δύο μεγάλες σκηνές σε ένα κενό οικόπεδο. Μόνο άντρες. Δεν τόλμησα να μπω και συνέχισα για μια απολαυστικότατη βόλτα στη νυχτερινή Σάναα Καντίμα (Παλιά Σάναα). Τα όργανα δεν σταμάτησαν πριν από τις 3.

χορός της τζαμπίας

χορός της τζαμπίας

Την επομένη με ξύπνησαν κρουστά. Δεν μπόρεσα ν’ αντισταθώ. Έπεισα τον εαυτό μου ότι χρειάζομαι φαγώσιμα και βγήκα. Το γλέντι ήταν στημένο στον κάθετο δρόμο από το σπίτι μου. Κρουστά, τραγούδι και χορός της τζαμπίας, του μικρού σπαθιού που συμπληρώνει τη στολή με την οποία οι Σαναανέζοι νιώθουν καλοντυμένοι, και θα συμφωνήσω μαζί τους. Μόνο άντρες και παιδιά. Οι γυναίκες; Οι γυναίκες στο σπίτι. Οι γαμπροί εμφανίστηκαν μετά από λίγο. Τρεις στον αριθμό. Δύο αδέρφια κι ένας ξάδερφός τους. Ηλικίες: τριαντακάτι, εικοσικάτι και δεκαπέντε. Ο ένας από αυτόύς έχει με τους αδερφούς του το συνοικειακό ψιλικατζήδικο, οπότε τον ήξερα. Χορός της τζαμπίας και τραγούδι.

Σιγά σιγά άρχισαν να έρχονται οι δίσκοι με τα φαγητά. Να πάω μαζί τους. Μα είμαι γυναίκα και δεν έχει γυναίκες μέσα. Όχι, όχι, δεν υπάρχει πρόβλημα∙ είμαι ξένη. Δεν είναι χαράμ (=απαγορευμένο από το Κοράνι). Απλά στην παράδοση του τόπου τα γλέντια δεν είναι μεικτά.

Μακριοί μουσαμάδες σχημάτιζαν διαδρόμους με φαγητά, εκατέροθεν των οποίων καθίσαμε. Κάθισα στην άκρη. Μου έφεραν κουτάλι. Προτίμησα τα χέρια μου. Είμαι ξένη, αλλά όχι τόσο. Συνεχώς πιάτα έρχονταν μπροστά μου. Κι ένα νέο ποτήρι τσάι έβρισκε το χέρι μου. Θέλω κάτι άλλο; Όχι, όλα τέλεια!

Σε σχετικά γρήγορο χρόνο οι σκηνές, που επικοινωνούσαν σχηματίζοντας έναν σχεδόν εννιαίο χώρο, άρχισαν ν’ αδειάζουν. Οι Σαναανέζοι τρώνε γρήγορα και άλλωστε ήταν ώρα για γκατ.

μέρος της ποσότητας που κατανάλωσα την ημέρα του γάμου... Στις 6 το πρωί κοιμήθηκα. Αν μπορείτε να το ξεχωρίσετε, είναι δύο διαφορετικά είδη. Εννοείται πως δεν θυμάμαι την ονομασία του καθενός. Θαρρώ πως 'αποθήκευσα' 4 διαφορετικά είδη

μέρος της ποσότητας που κατανάλωσα την ημέρα του γάμου... Στις 6 το πρωί κοιμήθηκα. Αν μπορείτε να το ξεχωρίσετε, είναι δύο διαφορετικά είδη. Εννοείται πως δεν θυμάμαι την ονομασία του καθενός. Θαρρώ πως 'αποθήκευσα' 4 διαφορετικά είδη

Δεν έχω χαρτογραφήσει ακόμη την ‘αποθήκευση’ του γκατ, για να κάνω κατά λέξη μετάφραση. Είναι ένα χόρτο που μόνο τρεις χώρες δεν αναγνωρίζουν ως ναρκωτικό: η Υεμένη, η Σομαλία και το Σουδάν. Στην Υεμένη η ‘αποθήκευση’ ή μάσημα του γκατ ξεκινάει από τις 12 περίπου το μεσημέρι κι ένας λόγος που οι Σαναανέζοι τρώνε νωρίς (12-2 αυστηρά) είναι για ν’ αρχίσουν νωρίς το μάσημα. Το ‘αποθηκεύουν’ σε ποσότητες συνήθως σε ένα από τα δύο τους μάγουλα και το μασάνε σιγά σιγά χωρίς να το καταπίνουν. Ένα καλό μάσημα διαρκεί γύρω στις τρεις ώρες. Είναι διεγερτικό και στη Σάναα έχει αντικαταστήσει τον καφέ και το αλκοόλ (που είναι ούτως ή άλλως χαράμ, απαγορευμένο), και είναι φορέας κοινωνικοποίησης με τον τρόπο που είναι τ’ άλλα δύο σε άλλους κόσμους (περισσότερες πληροφορίες προσεχώς).

Το πρόγραμμα λοιπόν περιλάμβανε μάσημα γκατ μέχρι τις εφτά. Να πάω. Θα είναι κι άλλες γυναίκες; Όχι. Γίνεται; Φυσικά και γίνεται.

Μεταφερθήκαμε τραγουδώντας μέχρι ένα κτίριο στη γειτονιά που είχε τρεις αίθουσες για ανάλογες τελετές. Σε μια εξέδρα κάθισαν οι τρεις γαμπροί. Να πάω να χαιρετήσω. Κάποιος μετέφρασε τις ευχές μου. Να βγάλουμε φωτογραφία. Όχι, όχι, ντροπή. Καθόλου ντροπή. Να βγάλουμε.

οι γαμπροί της ευτυχίας! δεν θέλετε και τη φάτσα μου φαντάζομαι...

οι γαμπροί της ευτυχίας! δεν θέλετε και τη φάτσα μου φαντάζομαι...

Μετά τις ευχές μού έδειξαν πού να καθίσω στην αίθουσα. Τι ήταν αυτό μπροστά μου; Α, η κονσόλα. Όταν ήρθαν τα όργανα βρέθηκα να κάθομαι ανάμεσα στους τραγουδιστές και τους οργανοπαίκτες με 150 (;) περίπου άντρες και αγόρια. Ούτι, τουμπερλέκι, μπόγκος και φωνή. Τα τραγούδια ήταν τριμερή, με το πρώτο μέρος αργό και τον ρυθμό ν’ ανεβαίνει σε κάθε επόμενο μέρος. Μετά από κάθε τραγούδι οι μουσικοί βάζαν τα όργανα στη θήκη. Κάποιος έπαιρνε το μικρόφωνο κι έλεγε ένα τραγούδι, ή σχηματίζονταν δύο ομάδες που τραγουδούσαν διαλογικά σε τόνους που θα θεωρούσα πολύ ψηλούς για ανδρικές φώνες, ή κάποιος θα έλεγε κάποιο απόσπασμα του Κορανίου. Και πάλι όργανα.

Είχα ξαναμασήσει γκατ; Δυο-τρεις φορές. Τρία διαφορετικά είδη βρίσκονταν στα πόδια μου. Μέχρι να φύγουμε είχα γεμίσει κι εγώ το μάγουλό μου. Ήμουν ευτυχισμένη; Όλα τέλεια! Είναι από το γκατ. Όχι, είναι γιατί είστε όλοι υπέροχοι κι ευγενικότατοι. Δεν τους είπα ότι τους έχω αγαπήσει, όλους μαζί και τον καθένα χωριστά.

Όταν πλησίαζε η απογευματινή προσευχή το διαλύσαμε μετά από μια κουβέντα (στα αραβικά μου του δρόμου) με τον τραγουδιστή δίπλα μου… περί ισλάμ…

Το γλέντι θα ξανάρχιζε μετά από μια ώρα στον κάθετο δρόμο από το σπίτι μου.

Άκουσα τα κρουστά και σιγά σιγά κατέβηκα. Χορός της τζαμπίας, κρουστά και τραγούδι στο δρόμο που είχε φωτιστεί ειδικά για την περίσταση. Σύντομα ήρθε ένα συνθεσάιζερ και το αποτέλεσμα ήταν το γνωστό και οικείο σκυλοειδές.

Γύρω στις δέκα το βράδυ έφτασε ένα κλειστό βανάκι στολισμένο. Ήταν οι νύφες. Να πάω να δω. Μπορώ; Φυσικά. Αλλά δεν επιτρέπονται οι φωτογραφίες.

Με οδήγησαν σε ένα γειτονικό σπίτι, το σπίτι των δύο αδερφών. Σε ένα δωμάτιο του ισογείου με κακό εξαερισμό ήταν μαζεμένες γυναίκες. Κάποιες μασούσαν γκατ, κάποιες κάπνιζαν ναργιλέ και οι υπόλοιπες είχαν αγκαλιά τα παιδιά τους. Δεν ήταν καλυμμένες. Σ’ όλο το σπίτι ήταν μόνο γυναίκες και μικρά παιδιά, μέχρι δέκα ετών. Κάποιες φορούσαν επίσημα ρούχα, κάποιες όχι. Αρκετές είχαν φυτικά μοτίβα στα χέρια τους ζωγραφισμένα με χέννα. Κάποιες, νεαρές, ήταν βαμμένες αρκετά έντονα.

Οι νύφες έμπαιναν μία μία, καλυμμένες ολόκληρες μ’ ένα στεφάνι ψεύτικα λουλούδια στο κεφάλι. Μια γυναίκα έπαιζε ένα κρουστό και τραγουδούσε, μια άλλη χτυπούσε ρυθμικά έναν μεταλλικό δίσκο μ’ ένα κουτάλι. Το τραγούδι συνοδευόταν συχνά από τη χαρακτηριστική γυναικεία ιαχή στις μουσουλμανικές χώρες. Μα πώς το κάνουν; Μου δείξανε. Ναι, ήμουν καλή!

Πριν να μπει κάθε νύφη, χορεύανε μία μία τις βαλίτσες της που ανέβαιναν στους πάνω ορόφους. Οι δύο θα έρχονταν να εγκατασταθούν σ’ αυτό το σπίτι. Η τρίτη θα πήγαινε σε άλλο. Η είσοδος της νύφης συνοδευόταν από την παιχνιδιάρικη διαπραγμάτευση να βγάλει ή να μη βγάλει το πέπλο. Όχι δεν θα το έβγαζε.

Κατευθυνθήκαμε προς τους πάνω ορόφους από μια στενή σκάλα (περιγραφή των σαναανέζικων σπιτιών προσεχώς). Η ατμόσφαιρα ήταν αποπνικτική. Το σπίτι δεν είχε κάποιο ιδιαίτερο στολισμό για την περίσταση. Φτάσαμε σ’ ένα δωμάτιο. Οι τρεις νύφες είχαν βγάλει τα πέπλα, αποκαλύπτοντας τα άσπρα στράπλες νυφικά τους. Ήταν υπερβολικά βαμμένες, με κάτασπρο μέικαπ. Σχέδια χέννας στόλιζαν το μπούστο και τα χέρια τους. Ήξερα ότι η γυναίκα του δεκαπεντάχρονου ήταν επίσης δεκαπέντε. Οι άλλες δύο πρέπει να ήταν γύρω στα είκοσι. Παραπάνω; λιγότερο; δεν μπορούσα να καταλάβω.

Κατέβηκα και κάθισα λίγο ακόμη στο ισόγειο δωμάτιο «συζητώντας». Γιατί δεν είχα έρθει να φάω το μεσημέρι; Ήμουν με τους άντρες. Τους έδειξα φωτογραφίες. Κάποιος ήταν ο σύζυγος κάποιας και τα παιδιά κάποιας άλλης.

Βγήκα να συναντήσω τους άντρες. Οι γαμπροί είχαν καθίσει σε έναν καναπέ σχεδόν στη μέση του δρόμου. Σιγά σιγά, χορεύοντας και τραγουδώντας μπήκαν στις σκηνές.

Ήταν διαμορφωμένες για άραγμα με τα έπιπλα που έχουν τα περισσότερα σαναανέζικα σπίτια που έχω μπει. Πάλι μόνο άντρες. Μπήκα δειλά. Έκατσα σε μια γωνιά. Κάποιος ήρθε και με πήρε. Μου έδειξε πού έπρεπε να καθίσω. Γεια σου κονσόλα! Γεια σας κι εσάς μουσικοί.

Γκατ, τραγούδι, χορός, διάλειμμα∙ χωρίς όμως προσευχές και ερασιτεχνικά τραγούδια. Γύρω στη μία οι γαμπροί μπήκαν στη διαδικασία αποχώρησης για να γνωρίσουν επιτέλους τις συζύγους τους.

Τους γάμους στη Σάναα τους κανονίζουν οι γονείς με κεντρικό πρόσωπο τη μητέρα του γαμπρού. Οι γονείς του γαμπρού επισκέπτονται τους γονείς της νύφης για να τη ζητήσουν. Τα σχολεία στην Υεμένη είναι χωριστά για αγόρια και κορίτσια, οπότε οι πιθανότητες να γνωρίζονται είναι λίγες. Μόνο αν ήταν γειτονόπουλα και έπαιζαν μαζί στο δρόμο όταν ήταν παιδιά. Η οικογένεια της νύφης κάνει σχετική έρευνα για το ποιόν του γαμπρού. Μπορούν ν’ ανταλλάξουν φωτογραφίες ή αν συμφωνήσουν και οι δύο μπορεί να δει ο ένας τον άλλο, ποτέ όμως μόνοι. Ο γαμπρός ή οικογένεια του γαμπρού πληρώνει όλα τα σχετικά του γάμου και δίνει την προγαμιαία δωρεά στη νύφη, η οποία συνήθως έρχεται να εγκατασταθεί με την οικόγενεια του γαμπρού, τουλάχιστον μέχρι ν’ αποκτήσουν παιδιά.

braduΚαθώς συνοδεύαμε χορεύοντας τους γαμπρούς οδηγώντας τους στο σπίτι, προσπαθούσα να σκεφτώ πώς αισθάνονται… Όταν φεύγαμε ακούσαμε τις ιαχές υποδοχής από τις γυναίκες.

Το γλέντι συνεχιζόταν και συνεχίζεται ακόμη. Στο στενό του σπιτιού μου, που το ήξεραν και τα δέκα άτομα που έτυχε να περπατάμε μαζί, σταματήσαμε. Καληνύχτα, ευχαριστώ!

Ήταν εκεί κι o Σαναανέζος που δεν θα κρύψω ότι μου έκανε ένα κλικ. Ήταν συγγενής των γαμπρών και γύριζε το βίντεο. Το μισό μάλλον έχει την αφεντομουτσουνάρα μου… Γυρίζοντας άνοιξα το Impossible relationships με νέο παράρτημα για το 2009. Φυσικά και είχε τις φωτογραφίες μας. Μέλος αραβικής παραδοσιακής μουσουλμανικής κοινωνίας και αναρχοαυτόνομη προϊόν της δυτικοβαλκανικής κουλτούρας. Μπιιιιιπ! Λυπάμαι χάσατε! Άραγε το ραβασάκι με το τηλέφωνο που μου έφεραν τρία σοβαρά πιτσιρίκια την επόμενη μέρα το απόγευμα να ήταν από αυτόν (ή δεν ρώτησα τ’ όνομά του ή δεν το θυμάμαι) ή κάποιος άλλος μ’ έχει βάλει στο μάτι; Θα μου το έφερναν άραγε αν δεν ήμουν ξένη; Ποιος ξέρει…

Advertisements
Published in: on Ιουλίου 15, 2009 at 18:41  9 Σχόλια  

The URI to TrackBack this entry is: https://sindesimecairo.wordpress.com/2009/07/15/%ce%ad%ce%bd%ce%b1%cf%82-%cf%83%ce%b1%ce%bd%ce%b1%ce%b1%ce%bd%ce%ad%ce%b6%ce%b9%ce%ba%ce%bf%cf%82-%ce%b3%ce%ac%ce%bc%ce%bf%cf%82/trackback/

RSS feed for comments on this post.

9 ΣχόλιαΣχολιάστε

  1. Ωχ ωχ… η τελευταία παράγραφος με ανησύχησε λίγο.

    • Χαχαχαχα! Μην ανησυχείς, Δύτη! Δεν μου πάει η μπούργκα. Τη δοκίμασα…
      Καλές βουτιές (ελπίζω να κάνεις καμιά και να μην έρθω να σε βρω κάτασπρο)

      • Μα ξέρεις ότι δεν είμαι της θάλασσας… Με το προχτεσινό, έχω κάνει τέσσερα φέτος!

      • Καλά είναι! Στην αναβροχιά, καλός κι ο νιπτήρας!
        😉

  2. θα προτιμουσα να μην γραφω σχολια σε τοσο παλια αρθρα (στεκουν καπως αστοχα ετσι ετεροχρονισμενα) αλλα το τελος του συγκεκριμενου με αφησε μ’ ενα παρατεταμενο χαμογελο, απ’ αυτα που σου ‘ρχονται οταν συμβαινει κατι ομορφο σε εναν οικειο σου.

    και συγχρονως -αλλο θεμα- απορησα ποσο οριενταλισμο κρυβει η γοητεια των αραβικων χωρων παρολη την θεωρητικη γνωση του φαινομενου..

    ελπιζω να φτασω την φουσχα μου σε κατι επαρκες ωστε να το διαπιστωσω καποτε με τα ματια μου, οχι με μια τιεφτί

    • Τι καλά που έγραψες το σχόλιο και έτσι ξαναδιάβασα κι εγώ αυτό το όντως παλιό ποστ. Φυσικά και θυμόμουν τη μέρα του γάμου αλλά όχι με τόσες λεπτομέρειες. Και μου έφερε στο μυαλό όλες τις εικόνες που περιγράφω… Μόνο τον καμεραμάν δεν θυμάμαι!

      Τι εννοείς με τον ‘οριενταλισμό’; Εννοείς πόσο διαφορετικές είναι;

      Εγώ το προτείνω ανεπιφύλακτα: 4 τουλάχιστον μήνες σε μια χώρα εκτός Ευρώπης, χωρίς ταξίδια όμως. Τέσσερις μήνες χωρίς να ξεκουβαλήσεις καθόλου, να γίνεις κάτοικος (το εκτός Ευρώπης συμπεριλαμβάνει φυσικά και τα Βαλκάνια). Όπου και να πας, θα είναι εξαιρετικά χρήσιμη εμπειρία. Αλλάζει το μέτρο των πραγμάτων, η αντίληψη της πραγματικότητας…

      • την χρησιμοποιησα με την εννοια του οριενταλισμου οπως τον ανελυσε ο Said. Η πλασματικη εξωτικη ομορφια, σαγηνη κλπ που εχει η ανατολη στα ματια του δυτικου.

        και, απορησα, ποση απο αυτην την γοητεια που νιωθω ειναι οριενταλιστικη παρολη την γνωση του οριενταλισμου

        απο τοτε που μου μαραθηκε το ενδιαφερον για την δυση, κοιταζω συνεχεια προς ανατολη και προσμενω τη συναντηση

        • δεν είναι ακριβώς έτσι, νομίζω. Εγώ κάνω εδώ μια απλή περιγραφή. Ο Σαΐντ μιλάει για μια κατασκευασμένη εικόνα της ανατολής ως το αντίθετο της δύσης σε όλα τα επίπεδα. Στον οριενταλισμό τα μάτια σου είναι καλυμμένα από προκατασκευασμένα πέπλα και βλέπεις πράγματα που δεν υπάρχουν ή δίνεις ερμηνείες που δεν ευσταθούν σε πράγματα που υπάρχουν. Ιδιαίτερα στο συγκεκριμένο ποστ δεν δίνω καμία ερμηνεία και απλά περιγράφω αυτά που βλέπω, με τα δυτικά μου βέβαια μάτια, είναι αλήθεια. Αλλά γενικά προσπαθω να είμαι προσεκτική…

          • προσεξε, στο αρχικο μου σχολιο γραφω «αλλο θεμα» οταν σταματω να σχολιαζω αυτο το αρθρο.

            ο,τι ακολουθει ειναι ενα γενικοτερο σχολιο για ‘μενα, τον αραβικο κοσμο και τον οριενταλισμο.

            θαταν ασαφες, ειμαι σιγουρος.


Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: